تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 587

مساهمون:

ص٥٨٧
و شكوه خاصى دارد تا چه رسد بساير اشعار او كه غالبا عذب و استوارست . در شعر اين شاعر استاد نوعى موسيقى و آهنگى خاص وجود دارد چنان كه هنگام خواندن اشعار او گويى خواننده با آهنگى از موسيقى سرگرمست . اين موسيقى خوش‌آيند و روانى و سادگى فكر و صراحت منوچهرى در سخن و جوانى و شادابى روح شاعر شعر او را بىاندازه طربناك و دل‌انگيز ساخته است . منوچهرى در استعمال بعضى از كلمات و تركيبات بىپرواست و علاوه‌برين در برخى از قصائدش الفاظ بر معانى غلبه دارد اما امرى كه در اشعار او بيشتر بايد مورد دقت قرار گيرد توجه اوست به تشبيهات بديع چنان كه شاعر همواره خواسته است مطالب خود را از طريق تشبيهات محسوس و گاه عقلى و خيالى زيبا بيان كند . مطلب ديگر كه بايد در اشعار منوچهرى مورد توجه باشد تكرار بعضى از مضامين است خاصه مضامينى كه شاعر براى خمريات خود پيدا كرده و در بعضى از قصائد و همهء مسمطات خويش به كار برده است . ظاهرا مسمط از مبدعات منوچهريست زيرا پيش ازو در اشعار فارسى اثرى از آن نمىيابيم و نيز تسميط در شعر با نوع خاصى كه منوچهرى بنام مسمط ايجاد كرده متفاوتست . از ميان شاعران بعد از منوچهرى لامعى گرگانى كار او را در سرودن مسمط دنبال كرد . ديگر از مطالبى كه بايد در اشعار منوچهرى مورد توجه باشد تأثر اوست از افكار شاعران عرب مانند : عبور از بوادى ، و وصف شتر ، و ندبه بر اطلال و دمن ، و ذكر عرائس شعر عربى ، و اسامى اماكن مذكور در قصائد شعراى جاهلى و نظاير اين امور . استعمال كلمات عربى زائد از حدّ حاجت كه غالبا براى فارسىزبانان عصر شاعر و بعد ازو مهجور بوده ، از خصائص مهم شعر منوچهريست . اين شاعر حدّ و قيدى درين كار نمىشناخت و ازين روى در برخى از قصائد او كار استعمال تازى بافراط كشيده است مانند اين قصيده :
غرابا مزن بيشتر زين نعيقا * كه مهجور كردى مرا از عشيقا
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 587 | ذبيح الله صفا