تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 581

مساهمون:

ص٥٨١
وفاتش را هم در سال 432 نوشته‌اند و بنابرين نبايد ولادت او از تاريخى كه گفته‌ايم زودتر اتفاق افتاده باشد . در كتب تذكره او را « شصت گله » و شصت كله « 1 » لقب داده و گفته‌اند « سبب تسميهء او به شصت گله كثرت خيول و مواشيست و بعضى گفته‌اند كه اصبع ابهام او شكستگى يافته چون كل و كله بمعنى اعرج و اشلّ آمده » « 2 » . گويا علّت اشتهار منوچهرى به اين لقب در نزد تذكره‌نويسان ، اشتباه اين شاعرست با « احمد بن منوچهر شست كله » از شعراى قرن ششم و از معاصران سلاجقه ، و نيز بسبب همين اشتباهست كه دولتشاه اسم او را « منوچهر شصت كله » نوشته است . امير الشعرا شمس الدين احمد بن منوچهر شست كله از معاصران طغرل بن ارسلان ( 573 - 590 ) بوده كه ذكرش در راحة الصدور راوندى آمده است « 3 » . تخلّص منوچهرى بسبب انتساب شاعرست به فلك المعالى منوچهر بن شمس المعالى قابوس بن وشمگير بن زيار ديلمى كه از سال 403 تا سال 423 ( ؟ ) در گرگان و طبرستان سلطنت ميكرده و منوچهرى ظاهرا در آغاز كار در دربار او بسر ميبرده است ليكن از مدايح منوچهرى در حقّ اين پادشاه قصيده‌يى در ديوان او نيست . دولتشاه در تذكرة الشعرا و هدايت در مجمع الفصحا بنقل از مير محمد تقى كاشانى در خلاصة الافكار نوشته‌اند كه منوچهرى شاگرد ابو الفرج سگزى شاعر معروف اواخر قرن چهارم مدّاح ابو على سيمجور بوده است . ابو الفرج را استاد عنصرى هم دانسته‌اند . قبول قول تذكره نويسان دربارهء شاگردى عنصرى در خدمت ابو الفرج چندان مشكل به نظر نميآيد ليكن در تعلّم منوچهرى نزد ابو الفرج سگزى ترديد بسيارست . هدايت نوشته است كه منوچهرى « روش طريقت از امام الحرمين ابو المعالى عبد الملك بن محمد جوينى و ديگران اكتساب نموده « 4 » » ليكن از آنجا كه ابو المعالى جوينى در حوالى سال 419 ولادت يافته است معلوم مىشود كه قول هدايت باطل و دور
هامش
( 1 ) - مجمع الفصحا ج 1 ص 542 . تذكرهء دولتشاه ص 19 ( 2 ) - مجمع الفصحا ج 1 ص 542 ( 3 ) - راحة الصدور ص 57 - 58 ( 4 ) - مجمع الفصحا ج 1 ص 543
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 581 | ذبيح الله صفا