كه در ميان طبقات مختلف ايرانيان يافت ، در تمام ادوار تاريخى بعد از قرن پنجم مورد توجّه بود و توجّه عموم طبقات و اهميت مقام ادبى آن باعث شد كه بسيارى از شاعران باستقبال و ساختن منظومهيى نظير آن همّت گمارند و به همين سبب از اواخر قرن پنجم تا چند قرن گروه بزرگى از شاعران منظومهاى حماسى ( ملّى يا تاريخى يا دينى ) بتقليد از آن پديد آوردهاند ولى هيچيك نتوانستهاند چون فردوسى از عهدهء اين كار شگرف برآيند .
علاوهبرين شاهنامه در ادبيات ديگر كشورهاى جهان نيز بسرعت مؤثر گشت و آثارى ازين تأثير برجاى ماند . قديمترين ترجمهء شاهنامه بدست فقيه اجلّ قوام الدين فتح بن على بن محمد البندارى الاصفهانى ميان سالهاى 620 - 642 بامر الملك المعظّم عيسى بن الملك العادل ابو بكر بن ايوب ( م 624 ) در دمشق از روى نخستين نسخهء شاهنامه انجام گرفت - ترجمهء منظومى هم بتركى بسال 916 بدست على افندى از شاهنامه شده و در دست است - بزبانهاى ارمنى ، گرجى ، گجراتى ، انگليسى ، فرانسوى ، آلمانى ، روسى ، اسپانيولى ، ايتاليايى ، دانماركى ، لاتينى ، لهستانى ، مجارستانى ، سوئدى ، هريك ترجمهيى از تمام يا قسمتى از شاهنامه شده است كه ذكر همهء آنها مقدور نيست « 1 » و از ميان همهء آنها مشهورتر يكى ترجمهء شاك « 2 » است بآلمانى و ديگر ترجمهء ژول مول « 3 » است بفرانسوى و ترجمهء « فريدريش روككرت » « 4 » از داستان رستم و سهراب بنظم آلمانى و ترجمهء « اتكينسن » « 5 » از همين داستان بنظم انگليسى و ترجمهء « پيتزى » « 6 » از تمام شاهنامه بنظم ايتاليايى و ترجمهء « ژوكوفسكى » « 7 » از داستان رستم و سهراب بشعر روسى و جز آنها .
هامش
( 1 ) - براى اطلاع از همهء اين ترجمهها رجوع شود بكتاب حماسهسرايى در ايران چاپ اول ص 205 - 212
( 2 ) -SchacR( 3 ) -J . Mohl( 4 ) -Friedrich RucRert( 5 ) -AtRinson( 6 ) -Pizzi( 7 ) -JouRovsRy