* * *
مىآرد شرف مردمى پديد * و آزادهنژاد از درم خريد
مى آزاده برون آرد از بَدْاصل * فراوان هنرست اندرين نبيد
هرآنگَه كه خورى مى خوش آنگهست * خاصه چو گل و ياسمين دميد
بسا حصن بلندا كه مىگشاد * بسا كرهء نوزين كه مىكشيد
بسا دون بخيلا كه مى بخورد * كريمى بجهان در پراگنيد
* * *
مرا بسود و فروريخت آنچه دندان بود * نبود دندان لابل چراغ تابان بود
سپيد سيمِ زده بود و درّ و مرجان بود * ستارهء سحرى بود و قطره باران بود
يكى نماند كنون ز آن همه بسود و بريخت * چه نحس بود همانا كه نحس كيوان بود
نه نحس كيوان بود و نه روزگار دراز * چه بود مَنْتْ بگويم قضاى يزدان بود
جهان هميشه چنينست گِرد گَردانست * هميشه تا بود آيينگِرد گَردان بود
همانكه درمان باشد بجاى درد شود * وُ باز درد همان كز نخست درمان بود
كهن كند بزمانى همان كجا نو بود * و نو كند بزمانى همانكه خُلقان بود
بسا شكسته بيابان كه باغ خرّم بود * وُ باغ خرّم گشت آن كجا بيابان بود
همى چه دانى اى ماهروى مشكينموى * كه حالِ بنده ازين پيش برچه سامان بود
بزلف چوگان نازش همى كنى تو به دو * نديدى آنگَه او را كه زلف چوگان بود
شد آنزمانه كه رويش بسان ديبا بود * شد آنزمانه كه مويش بسان قطران بود
چنان كه خوبى مهمان و دوست ، بود عزيز * بشد كه باز نيامد ، عزيز مهمان بود
بسا نگار كه حيران بُدى به دو در چشم * به روى او در چشمم هميشه حيران بود
شد آنزمانه كه او شاد بود و خرّم بود * نشاط او بفزون بود و بيم نقصان بود
هامش
- صفارى است . اين قصيده را رودكى در وصف مجلسى ساخت كه امير نصر بن احمد پادشاه سامانى بافتخار غلبهء ابو جعفر بر ماكان كاكى ديلمى ترتيب داد ، در آن مجلس بشادى امير ابو جعفر شراب نوشيد و جامى سر به مهر براى او فرستاد و رودكى اين قصيده را همراه آن جام سر به مهر به خدمت ابو جعفر گسيل داشت .