شعر منسوب ببهرام گور اگر هم ازو باشد اصلا از اشعار پهلويست نه شعر فارسى درى كه وزن آن باوزان عروضى عرب نزديك باشد .
عباس مروزى يا ابو العباس مروزى يا ابو العباس بن حنوذ المروزى بروايت سيوطى مردى فقيه و محدّث و شيخ تصوّف در زمان خود بود و بسال 300 هجرى درگذشت . اگر روايت سيوطى و همچنين روايت همهء كسانى كه قصيدهء « اى رسانيده . . . » را به او منسوب داشتهاند درست باشد ، بايد اين قصيده در اواخر قرن سوم سروده شده باشد و بنابرين ابو العباس نمىتواند نخستين شاعر فارسى درى باشد . قبول روايت عوفى و روايت هدايت كه او اين قصيده را در سال 193 يا 173 يا 170 « 1 » هنگام خلافت مأمون ساخته است ، هم با ساير روايات تاريخى مباينت دارد زيرا اين هردو سال مقدّم بر دورهء خلافت مأمونست . علاوه برين بنابر هيچيك از اين روايات نميتوان قصيدهء منسوب بابو العباس را اصلى و غير مجعول دانست زيرا اين قصيده با سبك سخن و صنايع شعرى از قبيل ترصيع و مماثله و تركيبات پخته و كامل عيار خود نميتواند شعر قرن دوم و سوم باشد و حتى در قرن چهارم و پنجم هجرى هم يك شاعر خراسانى و ماوراء النهرى اين گونه شعر نميساخت و نسبت دادن اين قصيده بقرن ششم خيلى عاقلانهتر است از آنكه آن را متعلّق بقرن دوم يا سوم بدانيم و اگر تصوّر كنيم كه عباس يا ابو العباس نامى در قرن دوم شعرى ساخته و در آن مأمون را مدح كرده باشد بايد شعر او غير از اين و از قبيل شعر ابو الينبغى و شعر كودكان بلخ و امثال آن بوده باشد .
ابو حفص حكيم بن احوص سغدى سمرقندى كه برخى او را اولين شاعر فارسىگوى دانسته « 2 » و شعر او را بروايتهاى مختلف ( در مصراع دوم ) ضبط كردهاند بهيچروى نميتواند نخستين شاعر فارسىگوى باشد . اين « ابو حفص حكيم بن احوص »
هامش
( 1 ) - هدايت در مقدمهء جلد اول مجمع الفصحا گفته است كه ابو العباس در سال 173 هنگام ورود مأمون بخراسان قصيدهء خود را بنام او ساخت و در ص 64 از همان مجلد اين واقعه را بسال 170 هجرى نسبت داده و هردو باطل است .
( 2 ) - هدايت گفته است كه : « در نظم پارسى پس از بهرام گور مقدم فارسىگويان و در مائه اولى بوده » مجمع الفصحا ج 1 ص 64