به عنوان مژدگانى تقديم مىكند .
به طورى كه اشاره كرديم مخارج چراغان و آئينبندى خانهها و دكانها با صاحبان آنها بود و چون غالبا اين گونه تشريفات چندين شبانهروز دوام مىيافت كار بر مردم دشوار مىشد و زبان به شكايت مىگشودند ، چنان كه يك بار با مداخلهء حسن بيك شاعر هزلگو ، كه شاه او را « سگ لوند » لقب داده بود ، در ضمن تماشاى چراغان شوخيهاى مكرر كرد شاه به او گفت « سگ مكرر شد » سگ لوند جواب داد « آرى » ولى نه چندان كه آئينبندى و چراغان شما ! شاه مقصود او را دريافت و فرمان داد چراغان را برچيدند . « 1 » »
از آنچه گذشت به خوبى مىتوان دريافت ، كه جشنها ، چراغانيها و طاق نصرتهاى تحميلى كه تا اين اواخر در ايران معمول بود بارى بر دوش مردم و يادگار خودخواهى و استبداد سلاطين خودكامه نظير شاه عباس بوده است .
جشن عروسى شاه عباس
در مراسم عروسى شاه عباس با مهد عليا خانم « در باغ سعادتآباد يا باغ جنت قزوين جشنى شاهانه برپا ساختند ، و سه شب چراغان و آتشبازى كردند و مبلغ هفتصد تومان كه به پول آن زمان ثروتى بود ، فقط صرف آتشبازى شد و شاه عباس بدين شادى به جمعى از سرداران مناصب تازه عطا كرد . . . « 1 » » پس از آن شاه عباس زنان بسيار ديگر از ايرانى ، گرجى ، ارمنى ، چركس و تاتار گرفت . عدهء زنان شاه عباس را از 400 تا 500 نفر نوشتهاند .
آذينبندى و چراغانى و تظاهرات مردم در عهد صفويه
در كتاب نقاوة الآثار فى ذكر الاخبار تأليف محمود بن هداية الله نطنزى ضمن بيان وقايع تاريخى ، به امور اجتماعى و ذوقى مردم و مراسم آذينبندى و چراغانى نيز اشاره شده است .
« چون نواب كامياب ( شاه عباس ) چندگاه به وضع دلخواه در دار العبادهء يزد ، به لوازم عيش و نشاط و مراسم فراغت و انبساط پرداخت . . . رايت نصرت به صوب دار السلطنهء اصفهان برافراخت و از استماع اين خبر بهجت اثر مقيمان و متوطنان آن شهر . . . به آذين بستن قيام نمودند و اصناف محترفه و غيرهم هريك فراخور حال و مناسب اوضاع و احوال ، مصنوعات و مخترعات عجيبه ساخته و پرداخته به عرصهء ظهور آوردند و پس از وصول موكب همايون . . . عموم سكنه على اختلاف مراتبهم . . . بشرايط پيش باز و قواعد پاانداز قيام نمودند و نواب و الا . . . از راه ميدان ايلچى خان متوجه باغ نقش جهان گرديد و نظر بر هريك از آن اشياء و صورتهاء طبع فريب
هامش
( 1 ) . نصر الله فلسفى : زندگى شاه عباس ، ج 2 ، ص 212 .