مسكن 2 / 72 درصد بودجهء خانوار در شهرهاى بزرگ 4 / 75 درصد بودجهء خانوار در شهرهاى كوچك و 6 / 73 درصد همان بودجه را در دهات به خود جذب مىكند ، متوسط هزينههاى سوخت و روشنائى مبل و اثاث منزل ، بهداشت و درمان در شهرها و دهات ايران به ترتيب 2 / 5 % و 9 / 4 % و 6 / 4 % بودجهء خانوار است . . . « 1 » »
موريس دوورژه ضمن بيان سير تكاملى تمدن و تكنولوژى بشر در طول تاريخ از پايانناپذيرى توقعات و احتياجات بشر سخن مىگويد :
« از آغاز ظهور انسان تاكنون ، خصيصهء كليهء جوامع بشرى نايابى يعنى عدم تكافوى مواد موجود ، نسبت به احتياجات ارضاشدنى بوده است . براى انسانهاى ابتدايى تفريح و سرگرمى معنى و مفهومى نداشت . انسان ابتدائى همواره در تلاش معاش بود و براى نجات از گرسنگى از شكار و خوردن گوشت همنوع خود ابا و امتناعى نداشت . هزاران سال طول كشيد تا بشر به كشف كشاورزى و تربيت اغنام و احشام توفيق يافت و توانست احتياجات اوليهء خود يعنى « خوراك و پوشاك و مسكن » را تأمين كند . از اين تاريخ به بعد اندكاندك در مقام رفع احتياجات ثانوى خود يعنى درصد تحصيل راحتى ، فراغت و فرهنگ برمىآيد ، همين كه احتياجى رفع شد احتياجات جديدى پيدا مىشوند ، بطوريكه امروز با همه پيشرفتى كه در امور فنى پيدا شده است هيچ كشورى به آن درجه از توسعهء فنى نرسيده است كه بتواند تمام نيازمنديهاى خود را ارضا كند . در حال حاضر در همه كشورها نايابيهايى مانده است ، در كشور فرانسه 1964 كه در حال گسترش كامل است ، دو سوم كارگران صنايع ، هنگام تعطيل سالانه آرزو دارند اما نمىتوانند از محل اقامت خود دور شوند زيرا وسايل مادّى چنين كارى را ندارند . . . « 2 » »
استفاده از فراغت در عصر جديد
مفهوم و ارزش وقت و زمان در عصر حاضر با دنياى قرون وسطى قابل قياس نيست . از آغاز نهضت بورژوازى و رشد ماشينيسم اندكاندك وقت و زمان ارزش و مقام خاصى پيدا كرد و عقلا و صاحبنظران سعى كردند به وسايل مختلف تودهء مردم را به اغتنام فرصت و بهرهبردارى از آن متوجه سازند تا ساعت و حتى دقيقهاى از عمر آدمى بىحاصل سپرى نشود . . .
« جامعهشناس فرانسوى هانرى لوفبور
( H . Lefebvre )
اوقات را به سه گروه تقسيم مىكند اول وقت كار كه زمان انجام تكليف است دوم وقت اضطرار كه جبرا صرف امورى چون مراجعه به ادارات اياب و ذهاب مانند آن مىشود و بالاخره وقت آزاد كه فراغت ناميده مىشود . . . « 3 » »
هامش
( 1 ) . مقدمه بر جامعهشناسى ، پيشين ، ص 415 .
( 2 ) . موريس دوورژه : اصول علم سياست ، ترجمهء ابو الفضل قاضى ، ص 72 .
( 3 ) . مقدمه بر جامعهشناسى ، ص 293 به بعد .