تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 458

مساهمون:

ص٤٥٨
اين رشته را چون به خانه آرند ، زن با خوشروئى و خندان و شادان اندكى آب بر آن افشاند ، مالش دهد ، كه نرم گردد ، پس دوشاب بدان ريزد و اندكى زنجبيل كوفته افشاند و مغز گردكان كوفته بدان بياميزد ، خميرى شيرين گردد و سخت به حرص و شره بخورند و بهترين لذايذ دنيا دانند و براى بزرگان با شيرهء قند و مغز بادام و هل و زنجبيل سازند و مشتريان و ارباب سليقه از زنان ، رشته نگاه دارند ، پس از رمضان خورند و اين كدبانويى نامى باشد . چون رمضان بگذرد رشته‌پزان بربندند تا سال ديگر نگشايند و مردم حسرت خورند كه رمضان آيد كه رشته خوريم . » شربت - آشاميدنيهايى كه از ديرباز در ايران معمول بوده است . در لغت‌نامهء شادروان دهخدا چنين آمده است : شربت غوره ، انار ، سكنجبين . . . ذخيرهء خوارزمشاهى شربت زوفا ، شربت زرك نعناعى ، شربت زرك ، شربت ريواج ، شربت دينار ، شربت خرغوله ، شربت حماض ترنج ، شربت حب الاس ، شربت تمرهندى ، شربت جو ، شربت بادرنجبويه ، شربت بادام ، شربت انجبار . شربتهاى طبى - شربت بيدمشك ، شربت بنفشه ، شربت هفت بادام ، شربت نعناع ، شربت كوكنار ، شربت نيلوفر ، شربت ليموى سفرجلى - شربت گل مكرر ، شربت گل گاو زبان ، شربت خشخاش ، شربت فواكه ( ميوه‌ها ) شربت غوره ، شربت عناب ، شربت صندل ، شربت سيب و صندل ، شربت سيب ، شربت سوسن ، شربت سكنجبين . رجوع شود به كتب طبى قديم و مخزن الادويه و تحفه حكيم مؤمن و جز اينها . شربت دانش را به عنوان مسهل و دواى قى به كار مىبردند .
امتحان را كار فرما اى كيا * شربت دانش مده بهر نما
مولوى
ما به يك شربت چنين بى خود شديم * ديگران چندين قدح چون خورده‌اند
سعدى شرنگ در مقابل شربت استعمال مىشود و به هرچيز تلخى اطلاق مىشود . حنظل
زمانه به يكسان ندارد درنگ * گهى شهد و نوش است و گاهى شرنگ
فردوسى انواع آب - تنها خوراك و انواع و اقسام آن مورد نظر قدما نبود بلكه راجع به انواع و اقسام آبها و خواص آنها نيز جسته گريخته مطالبى در آثار كهن ديده مىشود . مسعودى در مروج الذهب از قول « صاحب منطق گويد كه در بعضى جاها چشمه‌هاى ترش است كه آب آن را به جاى سركه به كار مىبرند ، و همو از جاهائى كه چشمه‌هاى تلخ مىجوشد و آب آن تلخ است كه با هرچه بياميزد تلخ شود سخن آورده و گفته است كه علت اختلاف مزهء آبها از
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — صفحة 458 | مرتضى راوندى