مراسم تشييع جنازهء يك رجل سياسى در عهد صفويه
مراسم تدفين
« كاررى » كه در اواخر عهد صفويه به ايران آمده است در سفرنامهء خود مىنويسد : « اگر از دعا سودى حاصل نشود و بيمار درگذرد همه اطرافيان بخصوص زنان داد و فرياد و نوحه و زارى راه مىاندازند و با صداى گريه شروع به ذكر نيكيها و آرزوهاى مرده مىكنند ، و كسى را پيش داروغه مىفرستند تا اجازهء حمل و شستشو و دفن صادر كند سپس ملاى مسجد مىآيد و جسد درون تابوت براى دفن به گورستان حمل مىشود ، در راه از عابرين براى حمل جنازه كمك مىگيرند ، در مراسم تشييع جنازه بزرگان ، اسبهاى متعددى هم به چشم مىخورد كه روى يكى ، عمامهء شخص درگذشته ، روى ديگرى شمشير و تركش در كمان وى و روى اسب سوم لباسها و بعضى از وسايل خصوصى زندگى او حمل مىگردد . . . عرض قبرها دو پا و طول و عمق آنها معمولا شش پاست ، جسد را طورى روى خاك قرار مىدهند كه رويش به سوى مكه باشد . . . روى قبر ثروتمندان طاق كوچكى تعبيه مىكنند پس از مراسم دفن ، غذايى به رسم احسان بين فقرا توزيع مىكنند ، ملاها را علاوه بر پرداخت مبلغى به عنوان حق دفن جهت پذيرايى و مهمانى به منزل دعوت مىكنند شركت دوستان و آشنايان در مراسم چند روزه تعزيه اجبارى است : قضات و لشكريان و حقوقبگيران دولت حق گذاشتن ارث ندارند ميراث آنها به شاهزاده و خزانهء دولت مىرسد ، فقط اندك چيزى به وراث حقيقى آنان داده مىشود ولى در عوض اگر پسر بزرگ آنان شايستگى داشته باشد ، مقام و منصب پدر به وى واگذار مىشود . . « 1 » »
هامش
( 1 ) . سفرنامهء كاررى ، پيشين ، ص 150 .