اوقات او « المستهلك » مال اوقاف . « المتولّى » حمال او « النا انصاف » حاكم اوقاف « الادرار ، و المرسوم و المعيشه » آنچه به مردم نمىرسد .
« الواعظ » آنكه بگويد و نكند . الطالب العلم گرسنه ابدى . الدانشمند خورجين مسائل .
الكتاب راهنماى فلاكت . الفلاكت نتيجه علم .
تركان و اصحاب ايشان - از رساله تعريفات عبيد زاكانى « الياجوج و المأجوج » قوم تركان كه به ولايتى متوجه شوند .
« القحط » نتيجه ايشان « المصادرات و المقاسمات ، سوقات ايشان » « عمود الفتنه » سنجاق ايشان « التالان » ، صنعت ايشان « زلزلة الساعه » آن زمان كه فرود آيند .
« النكير و المنكر » دو چاوش ايشان كه بر دو طرف در ايستاده و بر چماق تكيه زده « العامل » كاردار . الغنيمة عزل او .
« كلب الاكبر » شحنه - كلب الاصغر ايلچى .
« الزقوم » علوفه ايشان - الواجب القتل تمغاچى شهر .
« المشرف » دزد « المستوفى » دزد افشار . « الگرگ » سپاهى « الشغال » پيتكچى « المحتسب » دوزخى « العسس » آنكه شب راه زند و روز از بازاريان اجرت خواهد .
متفرقه : الكوتوال ، نمونه ملك الموت . « المفتى » بىدين .
« المتولى » خاص نويس دفتر مرگ ، « الوكيل » مجتهد دروغ . « الماهيانهدار » ، خواهان كوتاهى عمر . « المسجد » گذرگاه مسافران . « الگوشهنشين » مفتخور . « الموذن » دشمن خواب . « الاولاد » تسلى دل و آزار جان . « السيد » قباحت نامهم . « الشاعر » دزد سخن .
« المعجزه » آنكه شطرنج ببيند و نگويد . « المردود » مهمان پس از سه روز . « المسلمان » قفاخوار همه كس . « الزمستان » آب بينى . « التابستان » خابه دراز . « السلام عليكم » يعنى برخيزيد و تواضع كنيد . « الريش » دستآويز متفكران . « المرد خوب » آنكه كارت به دو نيفتاد .
« الدين » تقليد متقدّمين . « قابض الارواح » دوست سخن نافهم . « التماشاخانه » مجلس مستان « 1 » . »
شعرا و صاحبنظران قرن هشتم ، نهم و دهم هجرى بيش از گذشتگان به امور اخلاقى و مسائل اجتماعى عصر خود توجه كردهاند در آن ميان حافظ ، اوحدى مراغهاى ، جامى ، ابن يمين و صائب بيش از ديگران به امور و مسائل دوران خود اشاره كردهاند .
جامى در نكوهش تملق و مداهنه مىگويد :
حيف كه اين قوم گهرناشناس * مهرهكش سلك اميد و هراس
هامش
( 1 ) . همان كتاب .