فصل ششم معاد ، وعد و وعيد
1 . امكان خلق عالم جديد
يكى از اصول عقيدتى كه همهء مليين عالم ، اعم از پيروان اديان آسمانى و متكلمين اسلام ، مسيحيت و يهوديت بدان معتقدند اصل معاد است كه پس از مسأله مبداء و بارى تعالى ، اصلى به عظمت آن وجود ندارد . شعار تمامى انبياى عظام ، دعوت به اصل معاد بوده است و از ديدگاه اسلام منكر معاد و قيامت كافر محسوب مىشود .
كلمهء معاد ممكن است اسم زمان باشد و به معناى زمان عود يا بازگشت باشد و ممكن است اسم مكان بوده و به معناى مكان عود باشد . در اصطلاح علم كلام معاد عبارت است از روزى كه همهء موجودات زنده پس از مردن و پراكنده شدن اجزايشان دوباره زنده و مجتمع شده و به منظور مجازات عمل ، يعنى ثواب يا كيفر برانگيخته مىشوند .
دربارهء اصل معاد مسائل فراوانى مطرح است . در كتاب شريف كشف المراد شانزده مسأله عنوان شده كه برخى از آنها مربوط به اصل مسأله معاد و برخى جزء ملحقات هستند . نخستين مسأله در باب معاد عبارت است از امكان خلقت جهانى ديگر ، مثل جهانى كه ما در آن زندگى مىكنيم .
از آن رهگذر كه اثبات معاد وابسته به اين مسأله است ، لذا جناب مصنف بحث