فلك كشيده و گويا تنها به خود رسيده و همه چيز را براى خود خواستهاند و گاه گنجشكى بر شاخهء آن لانه كرده و يا كرمهايى در تنه آن مىلولند و يا كلاغانى بر بالاى آن نشسته و دمى غارغار كرده و به دنبال آمدن برف هستند .
دانشمند باعمل همانند درختان باثمر است كه در تمام فصول ميوه مىدهد و راهيان راه كمال را سيراب مىسازد و على الدوام تواضع را پيشه خود ساخته است ؛ چرا كه او نيك مىداند كه تكبر و جباريت و قهاريت جز در شأن اللّه ، در حق هيچ مخلوقى روا نيست ؛ ولى دانشمند بىعمل بسان درخت بىثمر است . چه بسيارند انسانهايى كه در زير سايهء قلم و بيان دانشمند بىعمل ره سعادت يافته و رفتند و به سرمنزل مقصود رسيدند ، ولى در قيامت اين عالم را مىبينند كه چگونه در صف منافقان قرار گرفته و شعلههاى جهنم او را مىسوزاند و هموست كه به زبان در جهنم آويزان است . ما در هر عصر نمونههاى عالم بىعمل را سراغ داريم كه در اثر عدم تزكيه چه مفاسدى را به بار آوردند . آرى ، علم تنها در اسلام ارزش نيست ، كمال علم به عمل است و كمال عمل به علم .
مگر بلعم باعورا دانشمند بزرگى نبود كه هزاران عالم پاى درس او مىنشستند ؟
ولى عاقبت چه شد كه با موسى بن عمران درافتاد و مطرود گرديد ؟
مگر در تاريخ نمىخوانيم كه حكومت جور بنى اميه ششصد و بيست نفر دانشمند را براى توجيه جنايات آنها استخدام كرد ؟ آيا اين نمونه كوچكى است ؟ علم و خودفروشى ؟ عجبا ! چهقدر ارزش علم پايين مىآيد ؟ مگر در تاريخ نمىخوانيم كه هيتلر آلمانى پنجاه نفر فيلسوف را استخدام كرده بود كه جنايات جنگى او را توجيه كنند ؟ حكيم و توجيهگرى جنايات ؟ ! فيلسوف و در خدمت استكبار بودن ؟ !
آرى اى عزيز ، اكنون كه طلبه يا دانشجوى گمنامى هستى ، خويشتن را درياب و تزكيه كن كه فردا دير است .
شرح كشف المراد ( فارسى ) — صفحة 500
مساهمون: العلامة الحلي
ص٥٠٠