1 . يا مدعى نبوت هم هست ؛
2 . و يا مدعى نبوت نيست ، اگر مدعى هم بود ما يقين مىكنيم كه صادق است ؛ زيرا اگر كاذب بود خدا به دست او معجزه اظهار نمىكرد ؛ زيرا با لطف الهى سازگار نيست و اگر مدعى نبود كه بحثى نيست ، و اصولا معجزه دليل بر اصل نبوت نيست ، بلكه اگر ادعاى معجزهاى كرد بايد بياورد و دليل بر صدق دعواست .
5 . اگر معجزه مختص به انبيا نباشد ، بلكه از هر انسان صالح و صادق معجزه اظهار شود لازم مىآيد كه بر هر انسانى كه مخبر به خبرى است و در اخبارش صادق است معجزهاى ظاهر شود پس اگر آقاى زيد گفت : انا عطشان و صادق هم بود خدا معجزهاى بر او ظاهر كند و هكذا . . . و لا يلتزم به احد .
جواب ما : كجا چنين ملازمهاى وجود دارد ؟ عقلى است ؟ شرعى ؟ عرفى ؟ عادى ؟
هيچكدام نيست ما كجا اينقدر دايرهء مطلب را توسعه دادهايم ما مىگوييم در موارد خاصى بر مدعى نبوت يا بر اولياء اللّه به منظور اكرام آنان معجزاتى ظاهر مىشود بدون اينكه همگانى شود و از هر بىسروپايى اظهار معجزه شود .
قوله : و معجزاته عليه السّلام قبل النبوة : سؤال اين است كه آيا ممكن است خداوند پيش از بعثت پيامبر به دست او معجزاتى را ظاهر كند به منظور ارهاص و آماده ساختن اذهان مردم براى پذيرش نبوت وى يا خير ؟ در اين باب دو نظريه مطرح است :
1 . حضرات معتزله كه منكر كرامات بودند و مىگفتند : كارهاى خارقالعاده مخصوص به انبيا عليهم السّلام است اين مطلب را هم انكار كردهاند كه اظهار معجزه بر سبيل ارهاص باشد به حكم همان ادله خمسه .
2 . ولى اماميه و اشاعره و جماعتى از معتزله مىگويند : چنين چيزى كاملا ممكن است و بهترين دليل بر امكان يك امر وجود خارجى آن است و نمونهء خارجى آن عبارت است از معجزات پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و إله و سلّم پيش از بعثت ، يعنى از آغاز كودكى آن حضرت تا سن چهل سالگى به عنوان نمونه در هنگام ولادت آن حضرت چهارده كنگره از كنگرههاى ايوان كسرا ، يعنى شاه ايران زمين فرو ريخت كه ايرانيان سقوط دولت ابرقدرت خويش را بدين وسيله تفأل زدند و نيز درياچه ساوه بخشكيد و نيز
شرح كشف المراد ( فارسى ) — صفحة 304
مساهمون: العلامة الحلي
ص٣٠٤