هيچ باربردارى بار [ گناه ] ديگرى را برنمىدارد .
بنابراين ، اولاد مشركين را به خاطر پدرانشان كيفر نخواهند كرد ؛ زيرا عقاب شخصى كه گناهى ندارد قبيح است و مولاى حكيم كار قبيح انجام نمىدهد ، پس عقاب نمىكند .
سخنان حشويه
اينان براى اثبات مدعاى خويش به سه دليل تمسك كردهاند :
1 . خداوند در قرآن از زبان حضرت نوح عليه السّلام چنين حكايت مىكند :
رَبِّ لا تَذَرْ عَلَى الْأَرْضِ مِنَ الْكافِرِينَ دَيَّاراً * إِنَّكَ إِنْ تَذَرْهُمْ يُضِلُّوا عِبادَكَ وَ لا يَلِدُوا إِلَّا فاجِراً كَفَّاراً ؛
« 1 »
پروردگارا ، هيچكس از كافران را بر روى زمين مگذار ، چرا كه اگر تو آنان را باقى گذارى ، بندگانت را گمراه مىكنند و جز پليدكار ناسپاس نزايند .
كيفيت استدلال : فرزندان مشركين و كفار فاجر و كافرند ( صغرى ) و فاجر و كافر معاقباند ( كبرى ) پس فرزندان مشركين معاقباند و خدا آنها را كيفر مىكند ( نتيجه ) .
اثبات صغرى به حكم آيه مذكور است و اثبات كبرى هم كه به حكم عقل است كه انسان متمرد و متجاوز معاقب است و هم به نص قرآن است .
جواب ما : استعمال كافر و فاجر در اولاد كافران استعمالى مجازى و از قبيل استعمال مشتق در ما يتلبس بالمبداء فى الاستقبال است ؛ يعنى منظور حضرت نوح آن است كه اطفال مشركين در آينده و پس از بالغ شدن كافر و فاجر مىگردند و محيط كفر و پدر و مادر كافر تأثير گذارده و آنها را كافر مىكنند ، نه اينكه از اول ولادت كافر متولد شوند ؛ زيرا چنانكه قرآن مىفرمايد :
فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ،
همگان بر فطرت توحيدى ولادت مىيابند .
نيز نبى اكرم صلّى اللّه عليه و إله و سلّم مىفرمايد :
كلّ مولود يولد على الفطرة حتّى يكون أبواه يهوّدانه و ينصّرانه . « 2 »
هامش
( 1 ) . سورهء نوح ، آيه 26 و 27 .
( 2 ) . بحار الأنوار ، ج 3 ، ص 281 ، باب 11 .