خمسة اوسق كل وسق ستون صاعاً ، كل صاع اربعة امداد ، كل مدّ رطلان و ربع بالعراقي فيجب العشر ان سقى سيحا او بعلا او عذيا و ان سقى بالقرب و الدوالى و النواضح ففيه نصف العشر ثم كل ما زاد بالحساب و ان قل بعد اخراج المؤن كلّها من بذر و غيره و لو سقى بهما اعتبر بالاغلب و لو تساويا قسط
شرح
و سقى شصت صاع است پس اگر گندمهاى مالك به سيصد صاع رسيد بايد زكات بدهد و هكذا نسبت به جو و خرما و كشمش .
و به حسب تعبير فقها بايد به دو هزار و هفتصد رطل عراقى برسد به اين بيان كه پنج وسق شصت صاع است و هر صاعى چهار مدّ طعام است و هر مدّى دو رطل و رطل عراقى است و حاصل ضرب مجموع اينها عبارتست از دو هزار و هفتصد رطل عراقى به اين صورت و به حسب وزنهاى متعارف امروزى در حدود دويست و هشتاد و هشت من تبريز چهل و پنج مثقال كمتر و هر من تبريز سه كيلوگرم تمام است پس به حسب كيلو معادل با هفتصد و چهل و هفت كيلوگرم مىشود .
نكته : علامه شعرانى : فرموده : هر صاعى است و من تبريز 640 مثقال است پس يك من تبريز از يك صاع بيشتر است [ رطل و اقسام آن در كتاب طهارت در بحث آب كرّ ذكر شد ] .
مقدار زكات : پس از اينكه هر يك از غلّات به حد نصاب رسيد بايد ديد چه مقدار بايد اخراج كرد ؟ بطور كلّى آبيارى زراعت يا باغ درخت به دو نوع انجام مىگيرد :
الف : آبيارى دستى كه بتوسط سطل و دولاب از چاه آبى آب كشيده و به پاى