تعد الاكولة و لا فحل الضراب و لو كانت ابله مراضاً اخذ منها الثالثة : من وجب عليه بنت مخاض و عنده بنت لبون دفعها و اخذ شاتين او عشرين درهماً و لو كان بالعكس دفع بنت مخاض و معها شاتين او
شرح
مجزى است ] .
2 - هرمه : [ حيوان پير و فرتوت را هم نبايد بابت زكات بگيرد بلكه بايد حيوان جوان باشد ] .
3 - والده : [ حيوانى كه تازه زايمان كرده و در ايام نفاس بسر مىبرد نمىتوان بابت زكات گرفت و وقت آن از اوّل وضع حمل تا پانزده روز ديگر است مگر اينكه همه گوسفندان مالك والده و بچهدار باشند ] .
4 - ذات العوار : [ حيوانى كه عيب دار است مثل كور - كر - لنگ و . . . ] .
حيواناتى كه جزء نصاب محسوب نمىشوند و بايد مالك زائد بر آنها اموالش به حدّ نصاب برسد عبارتند از :
1 - اكولة [ حيوانى كه پروارى مىكنند براى خوردن نه براى فروش ] .
2 - فحل الضراب [ حيوان نرى كه براى جفتگيرى نگه مىدارند كه در گوسفند بدان قوچ و در بز به آن تكه گويند جزو نصاب نيست البته اگر به قدر حاجت داشته باشد نه بيشتر ] فرع : اگر همه حيوانات مالك مريض بودند گيرندهء زكات از همانها زكات مىگيرد و حق ندارد مالك را ملزم كند به تهيه حيوان سالم ] .