و هو ما بين النصابين يسمى في الابل شنقا و في البقر وقصاً و في الغنم عفواً و امّا السوم و هو شرط في الجميع طول الحول فلو اعتلفت في اثناء الحول من نفسها او اعلفها مالكها استانف الحول بعد العود الى السوم ،
شرح
مسأله : در هر يك از انعام ثلاثه تا زمانى كه به نصاب اوّل نرسيده بالاجماع زكات نيست دوباره از نصاب اوّل كه گذشت ما بين هر نصابى تا نصاب بعدى عفو شده يعنى به فتواى مشهور از جمله علّامه : عددهاى ما بين دو نصاب اصلًا متعلق زكات نيست پس اگر يكى از اينها تلف شود لطمهاى به سهم فقرا وارد نمىشود ولى به فتواى جماعتى از جمله حضرت امام ره عددهاى ما بين هم متعلق زكات هست ولى عفو شده يعنى زكات بيشتر ندارد پس اگر مثلًا هشت شتر دارد و يكى تلف شد از يك گوسفند از سهم فقراء از سهم مالك تلف شده حال علامه مىفرمايد : از اين مطلب كه ما بين النصابين زكات ندارد در شتر تعبير مىشود به شَنق : [ لغت مىگويد : شَنَقَ البعير اي جذبه بزمامه و هو راكبه و رفع رأسه ] و در گاو تعبير مىشود به وَقص و در گوسفند تعبير به عفو مىشود .
و امّا سائمه بودن : همانطورى كه نصاب در همهء انعام معتبر بود همچنين سوم هم در همهء انعام معتبر است آن هم در تمام طول سال سائمه باشد پس حيوانى كه در تمام سال يا بعضى از آن و لو يك ماه مثلًا علف دستى چيده شده را بخورد و يا از قصيل و شيره جوى كه مالك كاشته و مملوك او است بچرد زكات ندارد و اگر مجدّداً حيوان از معلوفه بودن به سائمه شدن بر گردد از همان وقت ابتداء سال حساب مىشود پس اگر تا يك سال سائمه شد زكات دارد و گرنه [ دليل اين شرط روايات فراوانى است كه مىگويد : فى سائمة الحيوان زكات آنگاه كسى كه مفهوم وصف را قبول دارد مىگويد : اين حديث مفهوماً وجوب زكات را از غير سائمه يعنى معلوفه نفى مىكند و آنكه منكر مفهوم وصف است مىگويد : اين حديث نسبت به معلوفه ساكت است و دليل ديگر هم بر وجوب نداريم و حكم شرعى هم كه تابع دليل است