مىكردند دستور داد بر على وارد شوند و بر او به عنوان امير مؤمنان سلام كنند و درود فرستند . زنان نيز چنين كردند . از جمله كسانى كه در عرض تبريك به على سخن را طول داد و شادى خود را آشكار كرد عمر بن خطاب بود وى به على گفت : بهبه اى على ! امروز تو مولاى من و مولاى هر مؤمن و مؤمنهاى شدهاى .
حسّان بن ثابت از رسول خدا اجازه خواست در اينباره شعرى بسرايد كه خدا را خوش آيد . او در اينباره گفت : در روز غدير پيامبرشان مسلمانان را در خم ندا كرد و گوش به پيامبر سپرده بودم درحالىكه او سخن مىگفت .
پيش از اين در جلد دوم شش بيت شعر حسان را نقل كرديم . سپس پيامبر به حسان فرمود : تا زمانى كه ما را به زبانت يارى مىكنى همواره به روح القدس مؤيد باشى .
شيخ مفيد گفت : اينكه پيغمبر ، براى حسان دعاى مشروط كرد براى آن بود كه مىدانست حسان در فرجام كار با على راه مخالفت پيش مىگيرد و اگر پيامبر پى مىبرد كه حسان در آينده بر عقيدهء سالم پابرجا مىماند براى او دعاى مشروط نمىكرد . و نظير اين دعاست جملهء مشروطى كه خداوند تعالى در ستايش از همسران پيامبر ذكر كرده و گفته است :
« يا نِساءَ النَّبِيِّ لَسْتُنَّ كَأَحَدٍ مِنَ النِّساءِ إِنِ اتَّقَيْتُنَّ »
« 72 » و آنان را در اينباره همچون اهل بيت كه غذاى خود را به يتيم و مسكين و اسير بخشيدند نستوده است ، در اينباره خداوند سبحان دربارهء على ، فاطمه ، حسن و حسين كه با وجود نياز و تنگدستى خود ديگران را بر خود مقدم داشته بودند فرمود :
« وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْكِيناً وَ يَتِيماً وَ أَسِيراً إِنَّما نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزاءً وَ لا شُكُوراً إِنَّا نَخافُ مِنْ رَبِّنا يَوْماً عَبُوساً قَمْطَرِيراً فَوَقاهُمُ اللَّهُ شَرَّ ذلِكَ الْيَوْمِ وَ لَقَّاهُمْ نَضْرَةً وَ سُرُوراً وَ جَزاهُمْ بِما صَبَرُوا جَنَّةً وَ حَرِيراً »
!
خداوند بدون آنكه سخن خود را به شرطى معلق كند ، چنانكه دربارهء ديگران چنين كرد .
زيرا مىدانسته است احوال آنان در اثر گذشت زمان دگرگون مىشود ، دربارهء آنان به صراحت وعدهء پاداش داده است .
نزول آيهء « الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ »
در روز غدير و استحباب روزه داشتن در اين روز
در تفسير در المنثور نقل شده است : ابن مردويه و ابن عساكر با سندى ضعيف از ابو سعيد خدرى نقل كردهاند كه گفت : وقتى رسول خدا على را در روز غدير خم به خلافت خويش نصب و ولايت او را اعلام كرد ، جبرئيل آيهء
« الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ . . . »
« 73 » را بر او نازل كرد .
هامش
( 72 ) . آيهء 32 سوره احزاب . - م .
( 73 ) . آيهء 3 سوره مائده . - م .