فراتر از دورى از رحمت الهى باشد .
درست مطلبى كه در اين احاديث آمده متوقف بر شناخت اقسام حج است و اينكه چگونه حج كسى كه قربانى با خود آورده با آن كس كه قربانى نياورده تفاوت پيدا مىكند ؟ در پاسخ به اين سؤال مىگوييم كه حج بر سه نوع است : افراد و قران و تمتع . مورد اخير مخصوص كسانى است كه از مكه به فاصلهء چهل و هشت ميل دورند . اما دو مورد نخست مخصوص مردم مكه و كسانى است كه كمتر از چهل و هشت ميل از مكه فاصله دارند . كسى كه حج افراد مىكند نخست حج مىگزارد و آنگاه عمرهء مفرده را به جا مىآورد و احرام خود را با گفتن لبيك مىبندد . و چون در اين مورد حج با عمره جدا و بىارتباط است و هردو به منزلهء دو عمل مستقل در نظر مىآيند ، آن را حج افراد نام نهادهاند .
كسى كه حج قران مىكند نخست حج مىگزارد و پس از آن عمره را به جا مىآورد و اين دو هم از يكديگر جدا و مستقلند . اما تفاوت افراد و قران در اين است كه در حج قران ، در هنگام بستن احرام بايد قربانى به همراه داشته باشند و از اين جهت آن را قران ناميدهاند كه قربانى بايد به همراه حجگزار باشد .
كسى كه حج تمتع مىكند اول بايد عمرهء تمتع را به جاى آورد و سپس حج بگزارد و احرام خود را با گفتن لبيك ببندد . اعمال مركب از عمره و حج است و اين همان معناى فرمايش پيامبر است كه گفت : تا روز قيامت عمره را در حج داخل كردم . و انگشتان خود را به نشانهء بيان مفهوم اين سخن درهم فروبرد و از اين جهت آن را حج تمتع نام نهادهاند كه پس از آنكه از احرام بيرون مىرود از چيزهايى كه در حال احرام بر او حرام بوده متمتع مىشود . پيامبر در حجة الوداع حج قران به جاى آورد . زيرا با خود قربانى داشت . على ( ع ) نيز مانند پيامبر حج قران به جا آورد و بيشتر همراهان پيامبر ، چون قربانى با خود نداشتند و در حج احرام بسته بودند حج افراد گزاردند . و در آن روز حج تمتع هنوز واجب نشده بود و حج فقط دوگونه بود ، حج افراد و حج قران . وقتى دستور حج تمتع براى كسانى كه قربانى به همراه نداشتند با اين سخن الهى كه فرموده است :
« وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلَّهِ . . .
فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ . . . »
نازل شد ، رسول خدا دستور داد كسانى كه قربانى با خود دارند بر احرام باقى بمانند و حج خود را حج قران قرار دهند . و آن كسانى كه قربانى ندارند ، حج خود را عمرهء تمتع قرار دهند و از احرام بدر آيند . سپس براى حج در روز ترويه از مكه احرام بندند . زيرا حج او حج تمتع است و اينگونه حج ، تا پايان جهان حج كسانى است كه بيش از مسافت ذكر شده از مكه فاصله دارند . و پيامبر فرمود : عمره در حج داخل شد مانند داخل شدن برخى از انگشتانش در برخى ديگر . آنگاه از پيامبر پرسيدند كه آيا اين دستور مربوط به امسال است يا هميشگى است ؟ فرمود : اين فرمان هميشگى است . و از همينجا دانسته