روايت كردهاند : آن حضرت با دست خود نخلستان گروهى از يهوديان مدينه را آبيارى مىكرد ، تا آنجا كه دستانش آبله مىكرد . آنگاه دستمزدى را كه مىگرفت ، صدقه مىداد و خود بر شكمش سنگ مىبست . در نزد شعبى از على ( ع ) ياد شد . او گفت : على بخشندهترين مردمان بود . به چنان مرتبهاى از سخاوت وجود رسيده بود ، كه خداوند او را دوست مىداشت .
هرگز به خواهشگرى نه نگفت . حتى معاوية بن ابو سفيان دشمن او ، كه پيوسته در كار ايراد عيب و نقص بر على بود به محفن بن ابو محفن ضبى كه گفت : از نزد بخيلترين مردمان على ( ع ) به نزد تو مىآيم ، پاسخ داد : واى بر تو . چرا مىگويى او بخيلترين مردمان است ؟ و حال آنكه اگر على خانهاى از طلا و خانهاى ديگر از كاه داشته باشد ، طلا را پيش از كاه به مردم مىبخشد .
هم اوست كه بيت المال را مىرفت و در آنجا ، نماز مىگزارد و هم اوست كه مىگفت : اى زرد و اى سپيد ( طلا و نقره ) غير از مرا بفريبيد . و هم اوست كه پس از مرگش ، با آنكه تمام سرزمينهاى اسلامى به جز شام را تحت اختيار داشت ، هيچگونه ميراثى برجاى نگذاشت .
ابو الحسن بن احمد واحدى نيشابورى از ابن عباس در مورد آيهء
« الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ سِرًّا وَ عَلانِيَةً »
( سوره بقره آيه 274 ) نقل كرده كه اين آيه دربارهء على ( ع ) نازل شده است . زيرا آن حضرت چهار درهم داشت كه يكى از آنها را در شب و يكى ديگر را در روز و يكى ديگر را در نهان و آخرى را در آشكار ، انفاق كرده بود .
در همانجا نيز از مجاهد از پدرش نقل شده است كه گفت : على ( ع ) چهار درهم داشت .
درهمى را در شب ، درهمى را در روز و درهمى را به نهان و درهم ديگرى را آشكارا به مردم بخشيد و اين آيه نازل شد
« الَّذِينَ . . . »
وى گويد اين آيه در شأن على نازل شده است كعبى گويد : اين آيه دربارهء على ( ع ) نازل شد زيرا او بيش از چهار درهم نداشت كه يكى را شب و ديگرى را روز و درهمى را در نهان و درهم آخر را آشكارا صدقه داد . رسول خدا ( ص ) از او پرسيد : « چه انگيزهاى تو را وادار به اين كار كرد ؟ گفت : خواستم وعدهاى را كه خداوند به من داده ، بر او واجب كنم . رسول خدا فرمود : بدان كه وعدهء خداوند دربارهء تو ، واجب شد .
آنگاه خداى تعالى اين آيه را فروفرستاد » . در اسد الغابه نيز با چند سند همين حديث از ابن عباس روايت شده است .
آيهء نجوا « 17 »
در اثبات بخشش و سخاوت على ( ع ) همين كافى است كه هيچيك از صحابه از فقير و غنى ، به
هامش
( 17 ) . منظور آيهء 12 از سوره مجادله است« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا ناجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواكُمْ صَدَقَةً ». م .