دست باشد ، و بعضى ديگر به آن اكتفاء نكرده سعى مىنمايند در جستن عبارتى كه از آن كفر بعضى از علما را ظاهر كنند . نعوذ بالله من شرور أنفسنا وسيّئات أعمالنا و حال آن كه حق جلّ وعلا مىفرمايد : * ( ولا تَجَسَّسُوا ) * ( 1 ) و در اخبار بسيار نهى از پيروى و اظهار عيوب مردم رسيده است . كلينى از أبى بصير از حضرت باقر ( عليه السّلام ) روايت نموده است كه حضرت فرمودند : « يا معشر من أسلم بلسانه و لم يسلم بقلبه ، لا تتبّعوا عثرات المسلمين ، فإنّ من تتبّع عثرات المسلمين تتبّع الله عثراته ، و من تتّبع الله عثرته يفضحه » ( 2 ) . يعنى : اى جماعتى كه اسلام آورده ايد به لسان ، و اسلام نياورده ايد به قلب ، پيروى و تجسّس مكنيد عيوب مسلمين را ، به علَّت اين كه كسى پيروى و تجسّس عيوب مسلمين كند حق تعالى متجسّس عيوب اوست ، و هر كه خداوند تعالى متجسّس عيوب او باشد او را رسوا مىكند . وگاه است به تجسّس وتفحّص اكتفا نكرده بعد از جستن چيزى كه در نظر او منافى صحّت اعتقاد باشد اظهار او را مىنمايد و نشر مىكنند در ميان مردم ، با وجود اين كه در اخبار مستفيضه مذمّت و نهى از آن رسيده ، هم چنان كه در روايت از يحيى ازرق از حضرت كاظم ( عليه السّلام ) وارد است كه حضرت فرمودند : « من ذكر رجلًا من خلفه بما هو فيه ممّا عرفه النّاس لم يغتبه ، و من ذكره من خلفه بما هو فيه ممّا لا يعرفه النّاس اغتابه . . » . ( 3 ) يعنى : كسى كه ذكر بكند در عقب مردى صفتى را كه در آن شخص باشد و مردم دانند غيبت نخواهد بود ، و كسى كه ذكر بكند در عقب شخصى صفتى را كه در آن باشد و مردم ندانند ، به درستى كه غيبت كرده خواهد بود آن شخص را . وداود بن سرحان روايت مىكند كه : پرسيدم از حضرت صادق ( عليه السّلام ) از غيبت ، قال : « هو أن تقول لأخيك في دينه ما لم يفعل وتَبُثّ أمراً ستره الله عليه . . » . ( 4 ) و به سند معتبر از حضرت صادق ( عليه السّلام ) مروى است كه فرمودند : « قال رسول الله ( صلَّى الله عليه وآله )
رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 354
مساهمون: ملا أحمد النراقي
ص٣٥٤
هامش
( 1 ) حجرات : 12 .
( 2 ) كافى 2 / 355 .
( 3 ) كافى 2 / 358 .
( 4 ) كافى 2 / 357 .