تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 344

مساهمون:

ص٣٤٤

جهت بعضى مقدّمات ، و ليكن بذل جهد خود را در فحص وتتبّع از منبّهات ننموده باشد ، كه چنان كه فحص نمايد ضروريّت آن بر او معلوم شود . و اگر چه بعد از آن كه مذكور شد ضرورى به معنى عامّ آن است كه هر كه داخل در آن دين باشد بعد از معاشرت ومخالطت با اهل آن دين ضروريّت آن بر او معلوم شود ، تحقّق اين قسم در حقّ معاشر ومخالط با اهل دين بعيد است ، و ليكن بر فرض تحقّق اين شخص اگر چه به واسطه ترك فحص آثم و گناه كار است ، زيرا كه بر او سعى در تحصيل حق در اصول وفروع به قدر مقدور لازم است و ليكن بعد از اظهار شهادتين او را كافر نمىتوان گفت ، زيرا كه او تكذيب صاحب دين را نكرده ، نهايت امرى كه از او صادر شده ترك فحص است ، و كسى آن را موجب كفر ندانسته . و از آن چه مذكور شد در اين اقسام ، معلوم شد كه مادامى كه ثبوت حكم از نبى ( صلَّى الله عليه وآله ) بر كسى معلوم نشود انكار كردن او آن را موجب كفر او نمىشود ، و اخبار معتبره دلالت بر اين مىكند ، بلكه در اخبار تصريح به اين كه با وجود عدم علم وعدم ثبوت از نبى اقامه ء حدّ هم بر او نمىشود ، شده . از آن جمله روايت كلينى وشيخ در كافى وتهذيب از حذّاء از حضرت باقر ( عليه السّلام ) كه فرمودند : « لو وجدت رجلًا من العجم أقرّ بجملة الاسلام لم يأته شيء من التفسير زنى أو سرق أو شرب خمراً لم أقم عليه الحدّ إذا جهله ، الَّا أن تقوم عليه البيّنة أنّه قد أقرّ بذلك وعرفه » . ( 1 ) ونيز هر دو روايت كرده اند از ابن بكير از حضرت صادق ( عليه السّلام ) كه فرمودند : شرب رجل على عهد ابى بكر ، فقال له : أ شربت خمراً ؟ قال نعم ، فقال : ولِمَ وهي محرّمة ؟ قال : فقال له الرّجل : انّي اسلمت وحسن اسلامى ومنزلى بين ظهرانيّ قوم يشربون الخمر ويستحلَّونها ، ولو علمت أنّها حرام اجتنبتها ، فالتفت ابو بكر إلى عمر فقال : ما تقول في امر هذا الرجل ؟ قال عمر : معضلة وليس لها الَّا ابو الحسن ، فقال ابو بكر : ادع لنا عليّا ، فقال عمر : يؤتى الحكم في بيته ، فقاما والرجل معهما و من حضر هما من النّاس حتّى أتوا أمير المؤمنين ، فأخبره بقصّة الرجل ، وقصّ الرجل قصّته ، قال : فقال : ابعثوا معه من يدور به على مجالس المهاجرين

هامش
( 1 ) تلخيص وسائل الشيعة 15 / 180 به نقل از كافى 7 / 249 وتهذيب 10 / 121 .