رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 322

مرد عادل متّقى است ، و اين بديهى است ومشاهد است . حال مىگوييم : تو نمىتوانى ترك حكم را كنى ، چه افتاء حكم را در هر واقعه واجب مىدانى ، خصوصاً اينجا كه حكمش ظاهر است ، پس آيا اخذ به مظنون وراجح نزد خود خواهى كرد ، يا اخذ به موهوم و ترك راجح خواهى نمود ؟ اگر گويى : اخذ به مظنون خود مىكنم دروغ مىگويى ، و اگر راست بگويى غلط مىكنى كه خلاف اجماع را مىكنى ، و اگر گويى : ترك راجح نزد خود را مىكنم مىگويم : شارع ترك راجح را جايز مىداند وقبيح نمىداند ، يا جايز نمىداند وقبيح مىداند ؟ اگر گويى : قبيح نمىداند ، پس تو چرا مىگويى : قبيح است ، و اگر جايز نمىداند وقبيح مىداند ، چرا خود كرد ؟ وخامساً : مىگوييم : قرآن را كلام خدا مىدانى يا نه ؟ البته مىگويى : بلى ، پس مىگوييم : آيات ناهيه ء از اخذ به مظنون عموماً أو خصوصاً ، صريحاً أو فحوى را از قرآن مىدانى يا نه ؟ البته مىگويى : بلى ، پس مىگوييم : مظنون را راجح مىدانى يا نه ؟ البته مىگويى : بلى ، پس خدا نهى از عمل به راجح في الجمله فرموده وامر به ترك آن كرده . بعد از آن مىگوييم : ترك راجح را عقلًا قبيح مىدانى يا نه ؟ اگر گويى : نه : ثبت المطلوب ، و اگر گويى : آرى ، پس گفته خواهى بود : خدا مرتكب قبيح شده و اين كفر است . وبعبارة اخرى : اى قائل به اين كه : « الظنّ هو الراجح ويقبح ترك الراجح » ، چه مىگويى در قول خداى تعالى : * ( ولا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِه ِ عِلْمٌ ) * و * ( إِنْ هُمْ إِلَّا يَظُنُّونَ ) * و * ( إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً ) * وقول امير المؤمنين في نهج البلاغة ( 1 ) وا عجباه و ما لي لا أعجب عن خطاء هذه الفرق إلى أن قال : يرون ظنّهم عرى وثيقات و اسباب محكمات ، وقوله : من عمى لسنّى الذكر واتبع الظنّ ، ( 2 ) وقول الصادق ( عليه السّلام ) : من شك أو ظنّ فأقام على أحدهما فقد حبط عمله . ( 3 )