( 563 )
س 54 : آيا هر گاه كسى دختر صغيره يا پسر صغيرى كه هيچ يك به حدّ تمييز نرسيده باشند وتمتّع ايشان از يكديگر ممتنع باشد ، يا احدهما صغير باشد به اين نحو ولاية به عقد تمتّع يكديگر در آورد به مدّت يك روز به قصد محرميّت ، آيا آن عقد صحيح است يا نه ؟
ج : تشكيك در صحّت اين عقد از سه جهت مىتواند شد :
اوّل : از آن راه كه آيا در صورتى كه مقصود محرميّت بعضى از كبار با بعضى ديگر باشد ، ومصلحت از براى صغير در آن عقد نباشد آيا آن عقد صحيح است يا نه .
دوّم : از آن راه كه چون قصد تمتّع نيست ومقصود مجرّد محرميّت است ، آيا با وجود اين ، عقد صحيح است ، يا بايد مقصود تمتّع باشد .
سوّم : اين كه هر گاه اصلًا در مدّت تمتّع ، تمتّع ممكن نباشد به جهت عدم امكان تمتّع آيا آن عقد صحيح است يا نه ، خلاصه آن كه آيا امكان تمتّع در صحّت عقد شرط است يا نه ؟
امّا جهت اوّل : پس بدان كه هم چنان كه در مسأله اى جداگانه مفصلًا بيان نموده ايم شرط است در تصرّفات ولىّ كه منوط به مصلحت مولَّى عليه باشد ، بلكه بعضى زياده از اين را شرط مىدانند كه بايد ترك موجب مفسده از براى او باشد ، و ليكن اين ، بر حقير ثابت نيست ، و زياده از اشتراط مصلحت معلوم نشده ، پس اگر در اين عقد اصلًا ومطلقاً مصلحتى از براى صغير يا صغيره نبوده عقد فاسد خواهد بود .
وامّا جهت دوّم : پس بدان كه ايقاع عقد تمتّع به قصد محرميّت نه استمتاع يا به اين نحو است كه علاوه بر عدم اراده ء استمتاع اراده ء حليّت استمتاع را هم بر فرض اراده ندارند ونمىخواهند حلال شدن آن را از اجراء صيغه ء تمتّع ، ومىخواهند محض حصول محرميّت را ، پس اين موجب بطلان عقد است بالبديهه ، چه از اين عقد قصد حصول زوجيّت منقطعه كه ملزوم حليّت تمتّع است نكرده اند و مثل اين است كه كسى از عقد بيع قصد نقل ملك نداشته باشد ، ولا محاله چنين عقدى باطل است ، چه صحّت عقد موقوف بر قصد به مقتضاى
رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 98
مساهمون: ملا أحمد النراقي
ص٩٨