رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 416

( 770 ) س 32 : در كتاب ديات مقرر گرديده كه ديه ء مرد مؤمن يكى از شش چيز است اول صد شتر قيمت شتر را به قيمت حال بايد برآورد كرد يا به قيمتى كه در عهد جناب رسول خدا ( ص ) بوده در آن وقت قيمت شتر چند بوده و ديه آن به حساب پول آن زمان چند مىشود دستور العمل مرحمت فرماييد كه اين رو سياه از ظلمت خانه جهل بدار العلم معرفت برسد . ج : ديه ء مرد يكى از شش چيز است يا صد نفر شتر يا هزار گوسفند يا دويست گاو يا هزار دينار طلا يا ده هزار درهم نقره يا دويست حلَّه وشترها به سنّ مخصوصى است كه معين شده در ديه قتل عمد به سنّ مخصوص و قتل شبه عمد به سنّ مخصوصى ديگر و همچنين قتل خطا . نفهميدم سؤال از اين كه قيمت شتر را چه نوع بايد كرد چه راه دارد قيمت شتر داخل ديت نيست شتر به سنّ مخصوص ديه است بهر قيمت مىخواهد باشد اگر قاتل شتر دارد به آن سنّ و به آن عدد شتر را مىدهد و اگر ندارد بهر قيمتى كه در آن وقت بفروشند مىخرد و مىدهد و اگر قاتل و اولياى مقتول به قيمت شتر راضى شدند آن بر رضاى طرفين بسته است دخل به ديه ندارد شتر به آن سنّ مخصوص قيمت آن تفاوت مىدارد هر چند راضى شوند به قيمت حال آن دخل به ديه دارد نه قيمت عهد رسول الله ( ص ) . اگر سؤال مىكردند كه هزار دينار طلا [ يا ] ده هزار درهم نقره به حساب امروز چه قدر مىشود خوب بود و هر دينارى چهار دانگ و نيم است كه يك مثقال شرعى باشد كه سه ربع مثقال صيرفى طلا باشد كه وزن يك اشرفى باجاقلى ( 1 ) يا يك اشرفى دو بتى است پس هزار دينار هزار اشرفى باجاوقلو يا دو بتى مىشود و هر درهم نيم مثقال صيرفى و ربع عشر مثقال است پس ده هزار درهم پنج هزار مثقال و دويست و پنجاه مثقال صيرفى نقره مىشود كه دو هزار و ششصد و بيست و پنج عدد روپيه دو مثقالى باشد . والله العالم .