رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 411

روشنايى كارخانه كم شود و ضرر به صاحبان كارخانه مىرسد ، در صورت مزبوره صاحبان كارخانه مىتوانند او را منع بكند كه بنا را مرتفع نكند يا نه ؟ و هر گاه ساخته باشد صاحبان كارخانه مىتوانند بگويند : خراب كن به نوع قديم بساز يا نه ؟ ج : امّا مسأله اولى : هر گاه درى كه مىخواهد مفتوح نمايد در ديوار مشترك است ، شريك را مىرسد كه او را منع نمايد ، و در صورتى كه ديوار را بدون اذن شريك خراب نمايد بر او لازم است كه آن را به صورت اوّل بسازد . وامّا مسأله ء ثانيه : هر گاه بلند كردن عمارت باعث تصرّف در ملك ارباب كارخانه مسطوره نشود ايشان را تسلَّطى بر آن شخص صاحب عمارت نيست ، اگر چه باعث كمى روشنايى بشود ، و هر گاه باعث تصرّف بشود ايشان را تسلَّط منع هست . ( 1 ) ( 768 ) س 30 : به عرض مقدس عالى مىرساند كه چه مىفرمايند علماى دينيه وفقهاى اثنا عشريه در اين مسأله شرعيه كه چندگاه قبل از اين زيد نام بدون جهت وسبب جمعيتى از رعاياى خود به سر مزرعه فرستاد كه با اهالى همان مزرعه منازعه ومجادله نموده باشند جماعت مزبوره بحسب الحكم زيد به سر مزرعه عمرو رفته و با اهالى آنجا بناى منازعه ومضاربه گذاشته و در بين محاربه ومجادله يك نفر از رعاياى زيد بضرب گلوله مقتول و معلوم نيست كه قاتل از اهالى مزرعه عمرو مىباشد يا از رعاياى زيد و ورثه شخص مقتول از رعاياى زيد [ طلب ديه ] مىنمايند قربة إلى الله بيان فرماييد كه آيا شخص مقتول ديه دارد يا نه و چنانچه ديه داشته باشد آيا ديه او بر اهالى همان مزرعه است كه به ورثه تسليم نمايند يا اين كه ديه را بايد زيد به ورثه بدهد كه سبب قتل شده است به زودى جواب مسأله را در حواشى صحيفه مرقومه فرمود كه عند الحاجه