رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 410

مىخواستند مىتوانستند نگاه دارند يا نه ، بلكه بىاختيار شده باشند وقدرت بر ضبط اسب نداشتند ، اگر بىاختيار شده بودند ظاهر آن است كه خون هر دو هدر باشد و اگر يكى بىاختيار شده باشد دون ديگرى ، خون آن كه بىاختيار نشده . . ( 1 ) است و اگر بى اختيار نشده بودند پس يا اين است كه بدون قصد اسبها به هم خوردند و قصد تصادم نداشتند ، بلكه بىاختيار چنين اتفاق افتاد ، در اين صورت نصف ديه هر يك از سوارها هدر است ، و نصف ديگر را بايد عاقله ء آن ديگرى بدهد ، و همچنين نصف قيمت اسبها ، امّا قيمت اسبها بر عاقله نيست ، بلكه بر مال خود سوارها است ، و اگر به قصد بر هم خوردن دوانيده اند نصف ديه هر يك و نصف قيمت اسبها بر تركه ء هر يك از وارثين است ، و اين همه در وقتى است كه قتل به قوّت هر دو واقع شده باشد ، امّا اگر دانيم كه قوّت يك اسب اصلًا اثرى نداشته و آن چه كشته شده به قوّت يك اسب كشته شده ، ديه تمام آن طرف از سوار و قيمت اسب بر آن كسى است كه به قوّت اسب او كشته شده يا بر عاقله ء او . والله العالم . ( 767 ) س 29 : هر گاه زيد خانه ء مشتركى داشته باشد با عمرو ، و در خانه ء ديگر اطاقى بخرد وخواهد در آن اطاق را در خانه ء مشترك مفتوح نمايد ، آيا مىتواند شريك منع نمايد يا نه ؟ و هر گاه بى اذن شريك اطاق را و ديوار او را خراب نمايد و در وقت ساختن ، درگاه واگذارد به خانه ء مشترك ، آيا شريك را مىرسد در صورت مزبوره درگاه او را مسدود نمايد به نوع قديم يا نه ؟ و ديگر هر گاه ملك مزبور كه خراب نمود جنب كارخانه ء شعر بافى باشد كه روشنايى در آن مطلوب است ، هر گاه ملك را به نوع قديم بسازد ضرر نمىرسد به كارخانه ، و هر گاه خواهد مرتفعتر بسازد ، در صورت مزبوره