عمرو را ممانعت مىرسد يا نه ؟
ج : حكم اين مسأله نيز حكم نزاع در مجرى است ، وبيان آن اين است كه صاحب ميزاب اگر مدّعى مجرّد كون ميزاب در هواى صاحب خانه است بدون ادّعاى ملكيّت فضاى مشغول به ميزاب ، چون منفعت محض است ويد در آن مفيد فائده نيست قول صاحب خانه مقدّم است ، و اگر مدّعى ملكيّت فضا نيز هست ، و اين امرى است ممكن ، چه مىشود خانه ها هر دو از يك نفر بوده و بعد از نصب ميزاب خانه فروخته بدون مكان ميزاب ، يا به نحو ديگر شرعى مكان ميزاب مال صاحب ميزاب شده ، در اين صورت قول صاحب ميزاب مقدّم است ، چون در يد اوست ويد در عين است ، و حكم ميزاب دارد خشب موضوع بر ديوار همسايه وپايه ء محمول بر ديوار او و شاخه هاى درخت داخله ء در ملك غير وريشه ء درخت ونحو اينها .
( 712 )
س 4 : شخصى قبل از بلوغ چند جلد كتاب نوشته و پدر اخراجات او را كشيده وكاغذ وجلد هم پدر گرفته ، حال كتابها را از پدرش مىخواهد و قيمت كاغذ وجلد را مىدهد ، مىتواند يا نه ؟
ج : بعد از آن كه كاغذ آن كتابها وجلد از پدر باشد كتابها مال پدر مىشود ، نهايت امر آن است كه گاهست پسر را مطالبه ء اجرت كتابت كه بر آن كاغذها كرده مىرسد .
( 713 )
س 5 : هر گاه زيد بر عمرو ادّعايى نمايد و عمرو منكر شده به خدمت حاكم شرع نرفته ، طرفين به يكى از امام زاده ها رفته ومتولَّى آنجا عمرو را قسم دهد بدون اين كه حاكم شرع تعيين آن شخص را نموده باشد ، آيا اين قَسَمِ شرعى هست ومسقط دعواى زيد هست يا نه ؟ و آيا حاكم شرع مىتواند بگويد : برويد نزد فلان شخص تا قسم دهد ، يا او را گويد : برو قسم بده يا نه ؟
رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 348
مساهمون: ملا أحمد النراقي
ص٣٤٨