كتاب القضاء والمنازعات والشهادات
والحكم في الحقوق المتنازع فيها
( 709 )
س 1 : هر گاه شخصى يا اشخاصى را قناتى باشد كه از خانه هايى چند جارى باشد ، و بعد از عبور از آنها مالك آن آب در جايى آن را مىگرفته وتصرّف مىكرده يا به خانه ء خود مىبرده و به مصرف مىرسانيده ، آيا مالك مىتواند آن آب را در بالا دست خانه ها گرفته در ملكى زرع كند ، يا از مجراى ديگر آب را به خانه ء خود ببرد يا نه ، بلكه صاحبان خانه ها مىتوانند مانع گرفتن در بالا دست يا مانع تغيير مجرى شوند يا نه ؟
ج : جواب استفتاء موقوف به بيان تفصيل حكم مسأله است ، لهذا مىگوييم : بدان كه خالى از اين نيست كه صاحب خانه هايى كه آب از آنها مىگذرد ومتصرّف اين نوع منفعت از اين آب هستند ، يا ادّعاى استحقاق اين منفعت وتصرّف به حقيّت وملكيّت با آن ضمّ نيست ، يا اين ادّعا ضمّ است ، پس اگر اين ادّعا ضمّ نباشد آن برد و قسم است ، زيرا كه متصرّف يا مىگويد : من به غير از اين كه در تصرّف من هست چيزى ديگر نمىدانم ، ونمىدانم كه آيا من حقّ لازمى در آن دارم يا نه ، يا اين قول هم منضمّ نيست .
پس اوّل مثل اين كه صاحب خانه ها بگويند : ما زياده از اين نمىدانيم كه اين آب مستمرّا در خانه هاى ما جارى بوده ، و آيا اين بعنوان استحقاق بوده يا نه نمىدانيم ، وامّا ثانى ، پس مثل اين كه صاحب خانه ها غايب
رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 337
مساهمون: ملا أحمد النراقي
ص٣٣٧