رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 329

واقع شده باشد وزيد از دهنه تا مادر چاه اين قنات از صاحبان آن املاك بگيرد به بيع وشرا يا به بخشش ومصالحه ، خلاصه به نهج شرع قدرى از ممرّ اين قنات مخروبه كه در املاك غير است از صاحبش بگيرد و بعد در اين قناة مخروبه كار كند و آب آن را بيرون بياورد و چون كه سابق بر اين قنات مخروبه بود آبش به قنات ديگرى انداز مىكرد وحال كه ممرّ آن را زيد از صاحبان املاك گرفت وكاركرد و آب خودش از دهنه خودش بيرون آمد ديگر انداز به قنات غير نمىكند لازمش افتاده كه آب آن قناتى كه داير بود در حال مخروبه بودن اين قنات كم شود والحالة هذه صاحب قنات داير قبل مىتواند به زيد بگويد آب قنات مرا برده و ضرر رسانيده به جهت آن كه قبل از دوران اين مخروبه آبش از قنات من بيرون مىآمد وحال اين كه آب ده قنات قديم تحت آب ده قنات مخروبه باشد يا خير نمىتواند منعى بكند و اين ضرر نيست . 12 وبيان بفرماييد كه در صورتى كه در قناتى كه آبش كم شده است خرابى فاحش باشد يعنى به حدى شولات ( 1 ) باشد وخرابى داشته باشد كه نتوان لاى روبى آن را كرد مگر با خراجات كثيره و اين خرابى جميعاً در آب قنات واقع باشد ومحتمل بلكه ظاهر ومظنون باشد كه كم شدن آب به جهت خرابى خود قنات است و دو قنات ديگر هم جديد واقع است كه قعر آب ده آن در تحت قعر آب ده قناتى است كه آبش كم شده است وحال صاحب اين قناتى كه آبش كم شده است مدعى اين است كه اين كم شدن آب نه به جهت خرابى قنات من است بلكه به جهت اين سه قنات است والحال هذه مادامى كه در قنات خود كار نكند ودفع خرابى قنات خود را نكند مىتواند مزاحم ديگران بشود يا خير اولًا بايد دفع خرابى قنات خود را بكند ومطمئن بشود اگر آبش به سر خانه اول برنگشت مزاحم صاحبان اين قنات بشود . 13 وبيان بفرماييد كه هر گاه مدعى اين باشد كه از سر قنات به من ضرر