( 661 )
س 4 : هر گاه شخصى قناتى را بر اولاد ذكور ، و بعد بر اولاد ايشان بطناً بعد بطن ذكوراً وإناثاً ، و يك سهم قنات مزبوره را به اولاد اناث خود وقف وحبس نمايد ، و در وقف نامچه به خط واقف قيد باشد كه : شرط كرد كه بعد از فوت اناث از طبقه ء اولى وسائر طبقات نصيب وى از اولاد ذكور او منقطع باشد ، ونصيب آن مؤنّث متوفات ، و همچنين هر مذكرى كه عديم الولد وفات نمايد مخصوص اقرب موجودين از طبقات فوق باشد نسبت به متوفّاى مذكور ، للذكر ضعف الانثى ، آيا مفاد اين شرط چيست ومراد واقف از اقرب موجودين از طبقات فوق نسبت به متوفّاى مزبور كيست ؟ بنا بر اين شرط هر گاه مذكَّرى عديم الولد وفات نمايد و خواهر وعمّى داشته باشد لا غير ، آيا نصيب او را همشيره بايد متصرّف شود يا عمّ ، و هر گاه شخص مزبور متوفّى ونصيب او را عمّ متصرّف شده باشد ، وحال قريب به بيست سى سال باشد كه متصرّف باشد ، آيا همشيره را خواهد رسيد كه به واسطه ء اين شرط كه به عبارت مزبور ذكر شده از يَدِ عمّ يا اولاد عمّ بعد از عمّ انتزاع نمايد ؟
ج : عبارتى كه واقف ذكر نموده چندين احتمال دارد :
اوّل : آن كه اقربيّت وفوقيّت هر دو نسبت به متوفّاى مزبور مراد باشد ، يعنى اقرب موجودين نسبت به متوفّى از طبقاتى كه فوق طبقه متوفى هستند ، در اين صورت نصيب مذكَّر مذكور اختصاص به عمّ خواهد داشت ، زيرا كه همشيره از طبقه ء متوفّى مىباشد ، نه از طبقه فوق آن .
دوّم وسوّم : آن كه مراد اقربيّت نسبت به واقف باشد ، وفوقيّت نسبت به متوفّى ، يا نسبت به طبقه ء ما تحت متوفّى ، يعنى طبقه ء اولاد معدومه ، در اين دو صورت نيز نصيب مذكَّر مذكور اختصاص به عمّ خواهد داشت از جهت اقربيّتش به واقف از طبقات فوق .
چهارم : آن كه فوقيّت نسبت به متوفّى باشد واقربيّت مجمل باشد ، در اين صورت نيز نصيب مذكور مخصوص عمّ است .
رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 219
مساهمون: ملا أحمد النراقي
ص٢١٩