يقاصّه ولو علم به الوارث يسمع دعواه عليه ، و ما لم يكن في يده له المطالبة لأجل الصغار لا لأجل دينه ، والله العالم .
( 636 )
س 10 : جناب رضوان مآب ميرزا ابو القاسم طاب ثراه وصيّت فرموده اند كه ديون ارحام ايشان را با يوميّه ء يك ساله ء اهل وعيالشان را از ثلث آن مرحوم بدهند ، آيا در اين صورت اولاد عموى والده ء ايشان داخل در اين وصيّت هستند يا نه ، با وجود اين كه از حال يك نفر نواده ء خالوى آن مرحوم ، اوصياء ، از خود مرحوم سؤال نموده بودند ، فرموده بودند : بلى داخل است ، واوصياء مدّعى اين هستند كه چون آن مرحوم هر ساله متكفّل ارحام خود مىشد ومتكفّل شما نمىشد معلوم است كه شما داخل نيستيد ، بفرماييد كه به محض صدق ما ذكر اين اشخاص از ارحام بودن خارج مىشوند يا نه ؟
ج : در صورتى كه قرينه بر تعيين بعضى از ارحام نباشد ومطلق فرموده باشند هم چنان كه مفروض سؤال است همه ء كسانى كه معروف به قرابت ايشان باشند داخل ارحام هستند و بايد وصيّت را در حق ايشان به عمل آورد ، و در ايّام حيات خود چنانچه مالى از جانب خود را اگر چه از حقوق واجبه يا مستحبّه بوده قسمت بر أقرباء مىفرمودند وايشان را نصيبى نمىدادند دليل تخصيص واخراج ايشان نمىشود ، بلكه لفظ ارحام بر عموم خود باقى است .
( 637 )
س 11 : زيد در مرض الموت وصيّت نموده كه فلان قدر صوم وصلاة بر ذمّه ء من است بگيريد ، ونعش مرا به قم ببريد ، و بعضى وصيّتهاى ديگر كه سنت است كرده ، بعد از وفات ورثه اذن داده نعش او را به قم نقل نموده اند وثلث تركه به صوم وصلاة وفا نمىكند ، آيا وصىّ مىتواند زائد بر ثلث تركه بردارد يا نه ؟
ج : بدان كه وصيّت در زائد بر ثلث بدون اجازه ء وارث در حال حيات يا ممات موصى ممضى نيست ، و هر گاه چنين كسى وصيّتى بكند هر گاه تصريح نموده
رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 195
مساهمون: ملا أحمد النراقي
ص١٩٥