رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 188

زيرا كه با ظهور فسق اطمينان به امانت ووثاقت او حاصل نمىشود ، و اگر بشود در نهايت ندرت است . ونيز مىتوان استدلال نمود به آيه ء مباركه ء : « ولا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا » ( 1 ) زيرا كه ركون ميل بلكه ادنى ميلى است ، وشكَّى نيست كه وصىّ ساختن شخصى وامين شمردن او واعتماد به او ميل است ، وچگونه ميلى ، و غير عادل ظالم است ، ولا اقلّ ظاهر الفسق البتّه ظالم هست زيرا كه ظلم در لغت تعدّى از حقّ است ، و در روايات و اخبار نيز ظلم بر نفس وارد شده است ، و در اخبار ظلم را بر سه قسم نموده ، يكى ظلمى است كه فيما بين عبد ومعبود است و آن ظلم بر نفس خود است . ونيز مىتوان استدلال نمود به روايت مسعدة بن صدقه كه مىفرمايد : « ليس لك أن تتّهم من ائتمنته ولا تأتمن الخائن وقد جرّبته » ( 2 ) وصحيحه ء حريز : « و لا تأتمن بشارب الخمر ، لأنّ الله تعالى يقول : « ولا تُؤْتُوا السُّفَهاءَ أَمْوالَكُمُ » ( 3 ) فأيّ سفيه أسفه من شارب الخمر ؟ » ( 4 ) و در مرفوعه ء ابراهيم است كه مىفرمايد كه : « من ائتمن غير مؤمن ( مؤتمن ) فلا حجّة له على الله عزّ وجلّ » ( 5 ) وشكَّى نيست كه وصايت استيمان است وفاسق غير مؤتمن است ، وتخصيص بعضى از اين ادلَّه به مال يتيم و بعضى ديگر به خائن يا شارب الخمر ضرر نمىرساند ، به جهت اجماع مركَّب . و ليكن چون كسى نهايت وثوق واعتماد و اطمينان به ديانت و امانت او باشد وفسقى هم از او ظاهر نباشد مىتوان گفت كه : تسليط او بر مال صغار بر وجه احسن است اگر چه عادل شرعى نباشد ، گو اين فرضى بسيار نادر باشد .