شاهى قيمت دارد ، آيا مىتوان كه قدرى وجه ثلث ميّت را بر روى ده شاهى گذارد كه آن شريك خام طمع شود و خريد ، يا نه ؟ و خود ميّت در حال حيات وصيّت نموده كه قدرى از آن ثلث به او بدهند .
ج : هر گاه مجموع قيمت واقعى آن خانه را كه ده شاهى است و آن چه بر آن زياد مىكند به اسم قيمت مذكور كند به اين نوع كه به شريك بگويد كه : من رَسَدِ تو را پانزده شاهى مثلًا مىخرم و در صيغه هم قيمت آن را پانزده شاهى بگويند آن پنج شاهى زيادتى از ثلث محسوب نمىشود ، و هر گاه آن شريك مطَّلع بر وصيّت بشود مىتواند دوباره مطالبه ء آن چه را ميّت وصيّت نموده بكند ، امّا هر گاه بگويد : من رَسَدِ تو را ده شاهى مىخرم و صيغه را هم در ده شاهى بگويند امّا بگويد : من علاوه بر قيمت هم پنج شاهى ديگر به تو مىدهم ظاهر آن است كه از ثلث حساب ، و ديگر نتواند شريك مطالبه ء ثلث را بنمايد ، و ليكن اين به شرطى است كه وصىّ در دادن قدرى از ثلث به آن شخص ، شريك خريدار باشد يا به اذن وصىّ بدهد .
( 631 )
س 5 : بيان فرمايند كه وصيّت تمام مال با اجازه واذن ورثه در حال حيات چه صورت دارد .
ج : در صورت اجازه ء وارث اگر چه در حال حيات باشد وصيّت لازم مىشود در زائد از ثلث اگر چه تمام مال باشد ، وخلافى نيست در مسأله هر گاه اجازه در حال موت باشد ، و در حال حيات موصى اگر چه خلاف هست ، امّا حقّ مشهور لزوم وصيّت است ، پس شيخ طوسى ادّعاى اجماع بر آن كرده ، و اخبار معتبره بر آن مصرّح است ، ومخالف به بعضى وجوه ضعيفه استدلال نموده كه از بابت اجتهاد در مقابل نصّ است . والله العالم .
( 632 )
س 6 : زيد متوفّى ، واموالى چند دارد ، و چند نفر صغار دارد ، و حاكم عرف مدّعى وصايت او شده است كه زيد مرا وصىّ خود نموده كه اموال او را جمع
رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 185
مساهمون: ملا أحمد النراقي
ص١٨٥