معلم وصيد هيچ حيوانى ديگر چون پلنگ ويوز وسگ غير معلم ، وباز وعقاب وشاهين وچرخ ( چرغ ) مادامى كه ذبح و تذكيه بر آن وارد نشود حلال نيست ، و هر گاه چند سگ معلَّم با شرايط مذكوره به يك صيد حمله نمايند و آن را چند پاره كنند همه ء آن پاره ها حلال است .
( 610 )
س 8 : صيّادى از عقب صيد برود و به صيد برسد وبسم الله بگويد ، وتيرى يا گلوله اى بيندازد وصيد را مجروح كند وصيد برود ، وصيّاد ردّ خون را بگيرد و از عقب خون برود وصيد را مرده بيابد آن صيد حلال است ، يا حرام ؟
ج : هر گاه احتمال بدهد كه آن صيد از غير ضرب تير يا گلوله مرده باشد ، مثل اين كه از جايى افتاده باشد ، يا از كثرت حركت بى حسّ شده باشد يا غير اينها حلال نيست بدون خلاف ، هم چنان كه جمعى تصريح كرده اند ، و اگر علم داشته باشد كه از صدمه ء گلوله ء او مرده است حلال است ، و اخبار مستفيضه بر اين دو مطلب منطوقاً ومفهوماً دلالت مىكند .
( 611 )
س 9 : هر گاه كسى صيدى را به تير يا گلوله بزند و از صدمه ء آن بميرد وبسم الله گفته باشد ، حلال است يا نه ؟
ج : امّا تير و شمشير ونيزه و هر چه تيغى از آهن داشته باشد ، پس صيدى كه به ضرب آن بعد از تسميه بميرد حلال است وخلافى در آن نيست ، و اخبار مستفيضه بر آن مصرِّح است ، خواه به واسطه تيغ آن بميرد ، يا از پهنا به آن بخورد ، و اگر تيغى از آهن نداشته باشد پس اگر تيز باشد و به تيزى آن صيد مجروح شود و بميرد حلال است ، وإلَّا حلال نيست .
وامّا گلوله ء تفنگ پس در زمان شارع نبوده ، و به اين جهت بخصوصه در اخبار نرسيده ، وشارح مفاتيح گفته كه اظهر حرمت است ، چه گفته : ففي الآلة المستحدثة في عصرنا المسمّاة بالفارسية ( دور انداز ) إشكال ، والحرمة أظهر . و صاحب كفاية ميل به حليّت كرده و گفته : وفي مثل الآلة الموسومة بالتفنگ
رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 175
مساهمون: ملا أحمد النراقي
ص١٧٥