رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 178

( 612 ) س 10 : اگر گوسفندى به چاهى عميق بيفتد كه به هيچ وجه بيرون آوردن آن زنده ميسّر نشود و نه ذبح كردن آن چه بايد كرد ، بگذارند گوسفند حرام شود ؟ ج : در صورت مسطوره احتياج به ذبح بطريق شرعى نيست ، بلكه به شمشير يا نيزه يا كارد يا نحو اينها ، كشتن آن به هر نحو كه باشد بعد از بسم الله گفتن حلال مىشود ، وقبله نيز شرط نيست اگر ممكن نباشد ، والله العالم . ( 613 ) س 11 : بفرماييد كه هر گاه شخصى در حين انداختن تفنگ بسم الله بگويد و يكى از طيور يا وحوش را به گلوله بزند وصيد بدون ذبح به همان گلوله بميرد آيا حلال است يا حرام ؟ و هر گاه حلال باشد چنانچه به جهت نبودن آلت ذبح جان دهد حلال است يا نه ؟ و هر گاه عمداً ذبح نكند تا جان دهد چه حكم دارد ؟ ج : در همه ء صور اقوى در نظر حقير حليّت است ، بعد از آن كه به ضرب گلوله جان داده باشد ، و اگر آلت ذبح حاضر باشد وذبح ممكن باشد ذبح كند بهتر است . ( 614 ) س 12 : آيا در ذبيحه خروج دم يا حركت ذبيحه در تذكيه كفايت مىكند يا نه ؟ ج : بلى احد الامرين كفايت مىكند به شرطى كه دم ، جهندگى داشته باشد وقطره قطره متثاقلًا بيرون نيايد ( 1 ) وحركت هم نه مثل حركتى باشد كه از قبيل به هم جستن يا لرزيدن باشد هم چنان كه بعضى اوقات در گوشت به هم مىرسد بلكه از قبيل جنبانيدن گوش يا دست يا پلكهاى چشم ونحو اينها باشد والله اعلم .