ديگر بفرمايند كه هر گاه زوجه مريضه شود و محتاج بدوا شود وزوج آن اهمال در معالجه و قيمت دوا دادن كند آيا قيمت دوا را بايد مجبوراً از آن گرفت يا نه ؟
ديگر بفرمايند كه هر گاه شخصى صاحب شوقى از حليله خود پاره اى شوخىها واختلاطها توقع نمايد واو به اعتبار شرم حضور يا غلبه خواب در شب از امر او تجاوز نمايد آثمه است يا نه ؟
و ديگر بفرمايند كه مهر سنت به حساب پول اين زمان چقدر است ؟
ج : اما از مسأله اولى آن كه نشوز زوجه عبارت است از خروج او از اطاعت زوج در حقوقى كه اطاعت زوج بر او لازم است و واجب است در استمتاع ، و بعد از تحقق نشوز و بيرون رفتن او از اطاعت احكام نشوز ثابت مىشود از سقوط نفقه وجواز هجر از آن از مضاجع تا خلاف آن معلوم شود يا به تصريح زوجه يا به ظهور وامارات اطاعت .
و اما از مسأله دوم آن كه بر زوجه لازم است اطاعت زوج در آن چه متعلق بامر استمتاع است از تمكين تام به نحوى كه در هر وقت كه زوج خواهد از او استمتاع يابد به جماع كردن و ساير آن چه موجب التذاذ مىشود در هر هنگامى كه خواهد زوجه تمكين نمايد مگر در وقتى كه مانع شرعى باشد چون حالت حيض يا مرضى كه مضر باشد يا در روز روزه واجب يا در اثناء صلاة واجب . و همچنين واجب است به زوجه اطاعت زوج در بيرون نرفتن از منزل زوج بدون اذن او . و همچنين واجب است در امورى كه مقدمات استمتاع است مثل پاكيزه ساختن از آن چه موجب تنفر طبع مىشود از تمتع بردن چون رفع بوى ناخوش اگر زوج از آن متنفر باشد و پاكيزه ساختن به قدرى كه متعارف است . و در ساير امور اطاعت زوج بر زوجه واجب نيست .
و اما آن چه موجب نشوز مىشود كه به واسطه آن نفقه ساقط مىشود وهجر از مضجع مباح مىشود همان اطاعت نكردن است در تمكين تام و ترك اطاعت در به جا آوردن مقدمات استمتاع ، اما غير از آن معلوم نيست كه موجب نشوز باشد پس اگر در وقتى كه استمتاع ممكن نباشد چون حالت حيض يا سفر بودن زوج
رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 119
مساهمون: ملا أحمد النراقي
ص١١٩