مبحث دوم صحيح و اعم
اصوليون اختلاف كردهاند در اينكه اسماء عبادات براى صحيح وضع شدهاند يا براى اعم از صحيح و فاسد . و بر قول اول ( صحيح ) به چند دليل استدلال كردهاند :
1 - تبادر : به معناى سبقت گرفتن معنا به اذهان اهل محاوره در هنگام اطلاق لفظ بدون قرينه است . و اين تبادر علامت حقيقت است . و گفتهاند : متبادر از لفظ صلاة - مثلا - فقط نماز صحيح است نه فاسد .
2 - صحت سلب از فاسد : يعنى مىتوانى بگوئى كه نماز فاسد ، نماز نيست . پس صحت سلب يك لفظ از يك معنا ، دلالت مىكند كه آن معنا ، از معانى حقيقى آن لفظ نيست .
3 - قول معصوم كه مىفرمايد : « لا صلاة الّا بفاتحة الكتاب » و امثال اين روايات كه ظاهرا نفى ماهيت از نماز فاسد مىكنند .
4 - قول معصوم كه مىفرمايد : « الصلاة عمود الدين و معراج المؤمن » و امثال اينها كه ظاهرشان ترتب آثار بر ماهيت نماز صحيح است . و اگر مراد از ماهيت صلاة ، اعم از صحيح باشد ، ديگر عمود دين و معراج مؤمن نخواهد بود .
و بر قول دوم با ادلهء زير استدلال شده است :
1 - تبادر : گفتهاند متبادر از لفظ صلاة - مثلا - هر دو قسم صحيح و فاسد است .
2 - عدم صحت سلب : يعنى صحيح نيست گفته شود كه نماز فاسد - مثلا - نماز نيست .
3 - صحت تقسيم بر صحيح و فاسد .
4 - قول معصوم كه مىفرمايد : « اسلام بر پنج چيز استوار است : نماز ، زكات ، حج ، روزه ، ولايت . و هيچكس در اين امور مورد ندا قرار نمىگيرد آنچنانكه در مورد