فقها بر عدم صحت عقد بدون لفظ دعوى اجماع نموده اند . محقق ثاني به نقل
علامه شيخ انصارى ( رحمه الله ) گفته است : در عقد لازم لفظ معتبر است بالاجماع .
وبعضي بر عدم صحت عقد بدون لفظ دعوى شهرت نموده اند . علامه شيخ
انصارى نيز به صحت عقد بدون لفظ تنها در صورت ضرورت رأى داده است كه اگر
شخص عاجز از نطق وتكلم باشد مثل شخص لآل مىتواند با اشاره يا كتابت عقد را
انجام دهد ( 1 ) .
مرحوم آية الله خوئى مىگويد : " انشاء " عبارت است از اعتبار معامله در أفق
نفس ، وهر امرى كه صلاحيت ابراز داشته باشد مىتواند مبرز آن باشد ، أعم از اين
كه آن مبرز لفظ يا فعل باشد ، مثل قبض واقباض در معاطاة يا كتابت ( 2 ) .
مرحوم آية الله حكيم در منهاج الصالحين جواز عقد بيع به نحو كتابت را به نحو
احتمال تأييد كرده است ( 3 ) .
مرحوم أستاذ شهيد صدر نيز در تعليقه خود بر منهاج الصالحين مىگويد : أقرب
آن است كه انشاء عقد بيع به نحو كتابت جايز است حتى در صورت تمكن از
تلفظ ( 4 ) .
قانون مدنى در اين خصوص صراحت ندارد ولى مىتوان از اطلاق مادة 183
ومواد 191 و 193 و 194 قانون مدنى استظهار نمود كه عقد به وسيله كتابت هم
هامش
( 1 ) مكاسب : 93 .
( 2 ) مصباح الفقاهة 3 : 14 .
( 3 ) منهاج الصالحين 2 : 15 .
( 4 ) همان مدرك : 22 .