نمىدانند پيروى نكنيد . ( 89 )
تفسير :
تَبَوَّءا
المكان ؛ مكان را برگزيد ، مثل : توطّن المكان : آن را به عنوان جايگاه برگزيد .
معناى اين عبارت اين است : براى پيروانتان از خانههاى مصر مكانى را انتخاب كنيد و آن را مرجعى قرار دهيد كه آنان به اين مكان رجوع كنند .
وَ اجْعَلُوا بُيُوتَكُمْ
؛ ذلك ، « قبلة » ؛ و آن خانههايتان را مساجدى قرار دهيد كه در آنجا نام خدا برده شود يا خانههايتان را مقابل يكديگر بسازيد .
وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ
؛ براى انجام دادن نماز مداومت داشته باشيد .
وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ
؛ خطاب به حضرت موسى است ، و برخى گفتهاند : خطاب به حضرت محمّد صلّى اللَّه عليه و آله است . « زينت » يعنى چيزى كه مايهء آراستگى است ، از قبيل زيور آلات ، لباس ، و فرش و جز اينها .
لِيُضِلُّوا عَنْ سَبِيلِكَ
؛ بعضى گفتهاند اين جمله : دعاست . مثل :
رَبَّنَا اطْمِسْ
، و اشدد ، چون حضرت موسى اميدى به ايمان آوردن قومش نداشت بر آنها خشم گرفت و آنچه آنها سزاوارش بودند از خدا برايشان خواست ، تا به آنها بفهماند كه جز خذلان و بدبختى استحقاق ندارند ، و نيز آنها را به گمراهيشان واگذارد .
معناى طمس نسبت به اموال : تغيير دادن آنها از يك حالت به حالت ديگرى كه نفعى از آن برده نشود ، بعضى گفتهاند : تمام اموالشان سنگ شد .
مراد از شدّت بر قلوب : خذلان و مهر نهادن بر دلهاست و جملهء
فَلا يُؤْمِنُوا
جواب براى دعاست و بعضى گفتهاند : « لام » در « ليضلّوا » براى تعليل است ، يعنى چون فرعون و پيروانش نعمت خدا را سبب گمراهى ساختند ، گويى نعمتها به آنها داده شد تا مردم را از راه حق منحرف سازند و فلا يؤمنوا : عطف بر ليضلوا ، و
رَبَّنَا اطْمِسْ عَلى أَمْوالِهِمْ وَ اشْدُدْ عَلى قُلُوبِهِمْ
دعايى است كه ميان معطوف و معطوف عليه به صورت جمله معترضه قرار گرفته است . حضرت موسى دعا مىكرد