ترجمه :
حق خويشان و مستمندان ، و درماندگان را بده و هرگز اسرافكارى مكن . ( 26 )
اسراف كنندگان برادران شيطانند ، و شيطان نسبت به پروردگارش بسيار ناسپاس است . ( 27 )
اگر به انتظار رحمت پروردگارت از آنها اعراض مىكنى با آنان سخنى نرم بگو . ( 28 )
دستت را بر گردنت زنجير مكن و بيش از حدّ نيز آن را مگشاى كه مورد سرزنش قرار گيرى و از كار فرو مانى . ( 29 )
پروردگارت براى هر كس بخواهد روزيش را گشايش مىدهد و يا تنگ مىگيرد ، او به حال بندگان خود آگاه و بيناست . ( 30 )
تفسير :
وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّهُ
؛ خداوند پس از سفارش نسبت به والدين ، در اين آيه از ادا كردن حق خويشاوندان ديگر سخن مىگويد .
بعضى گفتهاند مراد از ذى القربى خويشاوندان پيامبر صلى اللَّه عليه و آله مىباشند . ابو سعيد حذرى مىگويد : وقتى كه اين آيه نازل شد رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فدك را به حضرت فاطمه عليها السّلام داد .
وَ الْمِسْكِينَ
؛ حق مسكين را كه خدا سهمى از زكات برايش قرار داده است و نيز حق ابن السبيل را ادا كنيد . ابن السبيل كسى كه در راه مانده و از همسفرانش جدا افتاده است . « تبذير » يعنى صرف كردن مال در راهى كه سزاوار نيست و خرج كردن آن بيش از حدّ معمول ، مجاهد مىگويد : اگر كسى يك مدّ در راه باطل خرج كند تبذير كرده ولى اگر تمام مالش را در راه حق به مصرف برساند مبذّر نيست . پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله ديدند كه سعد وضو مىگيرد و آب زياد مصرف مىكند ، به او فرمودند : چرا اسراف مىكنى ؟ سعد عرض كرد آيا در وضو هم اسراف است ؟ فرمود آرى اسراف