وَ إِنَّهُما لَبِإِمامٍ مُبِينٍ
؛ شهرهاى قوم لوط و شعيب در سر راهى روشن قرار دارند ، راهى كه مردم از آن راه مىروند و به آن وسيله به مقصد مىرسند .
أَصْحابُ الْحِجْرِ
؛ منظور قوم ثمودند و « حجر » نام سرزمينى است كه در آن قرار داشتند و بين مدينه و شام واقع است .
بُيُوتاً آمِنِينَ
؛ در معناى اين عبارت دو احتمال است :
1 - چون خانههاى خود را ( در ميان كوهها ) مستحكم ساخته بودند ، از خرابى و راه يافتن دزدان در امان بودند .
2 - خود را از عذاب خدا در امان مىدانستند ، زيرا گمان داشتند ، كوهها آنان را محافظت مىكنند .
فَما أَغْنى عَنْهُمْ ما كانُوا يَكْسِبُونَ
؛ امّا آنچه از بناهاى محكم و ثروتهاى فراوان و نيروهاى انسانى كه به دست آورده بودند ، براى آنها هيچ سودى نداشت و عذاب را از آنها بر طرف نكرد .
إِلَّا بِالْحَقِّ
؛ ( آسمانها و زمين و آنچه را ميان آنها است نيافريديم ) جز همراه با حق و حكمت كه اهلش را با عبادتهايى كه انجام مىدهند پاداش دهيم ، و باطل و بيهوده نيافريديم ، و يا به اين دليل آفريديم كه روز پاداش اعمال ، كمال عدل و انصاف را به كار بريم .
وَ إِنَّ السَّاعَةَ لَآتِيَةٌ
؛ بى شك قيامت ، فرا مىرسد و خداوند در آن وقت براى تو ، از دشمنانت انتقام مىگيرد و تو ، و همهء آفريدگان را به نتيجهء اعمالشان مىرساند .
فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ
؛ پس ، از مجازات مشركان و گنهكاران ، به خوبى ، اعراض كن ، و آنچه از آنها مىبينى ، با بردبارى و چشم پوشى ، تحمّل نماى .
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِيمُ
؛ پروردگار تو كسى است كه هم تو و هم آنها را آفريده است ، و از حال تو و آنها آگاه است .