تفسير :
وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ
؛ منظور از « نعمة اللَّه » نعمت اسلام است .
وَ مِيثاقَهُ الَّذِي واثَقَكُمْ بِهِ
؛ و پيمان محكمى كه خداوند با شما بست ، مقصود همان پيمان و بيعتى است كه رسول خدا ( ص ) - در موقع مسلمان شدن - از آنان گرفت تا در هر حال خدا را اطاعت كنند ، و آنها هم پذيرفتند و گفتند : شنيديم و اطاعت كرديم .
بعضى گفتهاند : مقصود مطالبى از قبيل حرام بودن محرّمات و وجوب ولايت و جز اينهاست كه پيامبر اكرم ( ص ) در حجّة الوداع براى آنان بيان كرد . و اين قول از امام باقر ( ع ) نقل شده است .
وَ لا يَجْرِمَنَّكُمْ
؛ به على متعدّى شده است ، زيرا به معناى اين است كه خشم و كينهء شما نسبت به مشركان وادارتان نكند
عَلى أَلَّا تَعْدِلُوا
؛ كه عدالت را رها كنيد و با انتقام گرفتن از آنان به آنها تعدّى نماييد و با ارتكاب اعمالى همچون مثله كردن يا كشتن فرزندان يا زنانشان و جز اينها كينههاى قلبى خود را فرونشانيد .
اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى
؛ پس از آن كه مؤمنان را از ترك عدالت نهى فرمود ، براى تأكيد و سختگيرى بيشتر با صراحت به آنها امر مىكند كه عدالت را رعايت نمايند . و سپس با ذكر جملهء مستأنفهء
( هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى )
دليل سفارش كردن به عدالت را بيان كرده است يعنى عدالت به تقوا نزديكتر است ، زيرا رعايت آن موجب دقت در تقواست . و در صورتى كه عدالت نسبت به كفار اين ويژگى و نقطهء قوت را دارد چگونه مىتوان در لزوم رعايت آن نسبت به مؤمنان ترديد كرد ؟
لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ عَظِيمٌ
؛ بيان است براى وعدهاى كه پس از تمام شدن كلام و پيش از آن به آنان داده شده است و گويى وعدهاى به آنان داده شده بود و اكنون سؤال مىشود آن وعده چيست ؟ و پاسخ داده شده : آمرزش براى آنهاست ، و چون وعده دادن نوعى سخن است « وعد » را به جاى « قال » ذكر كرده است .