اين است كه هر گاه ارادهء بر پا داشتن نماز را داشتيد بنا بر اين از ارادهء فعل تعبير به خود فعل شده است ، زيرا فعل با قصد و اراده انجام مىشود ، و كسى كه براى انجام عملى به پا خاسته ناگزير قصد آن را داشته است ، از اين رو از ارادهء انجام آن تعبير به انجام دادن شده است .
فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ
؛ صورتها را به هنگام وضو بشوييد ، حد صورت از نظر طول از محل روييدن موى سر تا محل سرازير شدن موى چانه و از نظر عرض ما بين انگشت ابهام و ميانه است .
وَ أَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرافِقِ
؛ و دستها و مرفقها را بشوييد . مرافق جمع مرفق است .
مرفق آن قسمت از دست است كه انسان بدان تكيه مىكند .
در اين آيه دليلى وجود ندارد بر اين كه مرافق داخل در حد شستن دستها باشند ، ولى بسيارى از فقها قائل به وجوب شستن مرافق در وضو مىباشند و مذهب اهل بيت ( ع ) همين است .
امّت اجماع كردهاند بر اين كه هر كس در موقع شستن دستها از مرفقها شروع و به انگشتان ختم كند ، وضويش صحيح است و علماى ما اماميه آن را واجب مىدانند .
وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ
؛ مقصود از مسح چسباندن و كشانيدن دست بر سر است و اصحاب ما مسح كمترين مقدار از سر را كه - به نظر عرف - مسح بر آن صدق كند ، واجب مىدانند و مذهب شافعى نيز همين است .
وَ أَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ
؛ كلمه « أرجلكم » به نصب و جر ، هر دو قرائت شده است ، جر بنا بر اين كه عطف بر لفظ « رؤوسكم » و نصب بنا بر اين كه بر محل جار و مجرور [ برءوسكم ] عطف شده باشد .
زمخشرى گويد : چون در ريختن آب بر روى پاها گمان اسراف نكوهيده مىرفت از اين رو أرجلكم بر محل برءوسكم عطف شده به منظور مسح پاها ، بلكه