نادان و كوردل بودند . ( 64 )
تفسير :
لَقَدْ أَرْسَلْنا
؛ جواب قسمى است كه حذف شده است نوح ، ابن لمك بن متوشلخ بن اخنوخ كه همان ادريس پيامبر عليه السّلام است ، مىباشد .
غيره ؛ به جر ( غيره ) نيز قرائت شده است ، قرائت جر بنا بر اين كه [ صفت و ] تابع لفظ « إله » و قرائت رفع بنا بر اين كه صفت و تابع محل آن باشد .
ما لَكُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ
؛ اين جمله ، توضيحى براى اختصاص داشتن خداوند به عبادت است .
إِنِّي أَخافُ عَلَيْكُمْ عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ
؛ اين جمله ، توضيحى است براى انگيزهء عبادت كردن خداوند ، يعنى اوست كه بايد از عذابش ترسيد نه از معبودى جز خدا كه آنان مىپرستيدند . منظور از يوم عظيم ، روز قيامت ، يا روز نزول عذاب بر آنهاست .
« ملأ » ؛ سران و اشراف قوم « فى ضلال » ؛ انحراف از راه حق و درست .
منظور از ديدن ( لنراك ) در اين آيه رؤيت قلبى كه همان علم داشتن به چيزى است مىباشد . و گفتهاند مقصود ، ديدن با چشم است ؛ يعنى ما تو را با چشمهاى خود بر اين گمراهى مىبينيم .
لَيْسَ بِي ضَلالَةٌ
؛ چيزى از ضلالت و گمراهى در من نيست .
أُبَلِّغُكُمْ رِسالاتِ رَبِّي
؛ اين جمله مستأنفه و براى بيان اين نكته است كه پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم فرستادهء پروردگار جهانيان است . يعنى آنچه را كه در زمانهاى طولانى و در معناهاى مختلف از اوامر و نواهى بر من وحى شده ، به شما مىرسانم .
وَ أَنْصَحُ لَكُمْ
؛ و به شما نصيحت مىكنم و اندرز مىدهم . ذكر لام همراه با « كم » دليل بر صادقانه بودن نصيحت براى نصيحتشونده است .