وَ أَعْلَمُ مِنَ اللَّهِ ما لا تَعْلَمُونَ
؛ من از صفات و احوال خداوند و شدت انتقام او از دشمنانش ، چيزى مىدانم كه شما به آن آگاه نيستيد .
أَ وَ عَجِبْتُمْ أَنْ جاءَكُمْ ذِكْرٌ مِنْ رَبِّكُمْ عَلى رَجُلٍ
؛ همزه براى انكار و « واو » حرف عطف و معطوف عليه محذوف است ؛ گويا خداوند فرموده : أ كذّبتم و عجبتم : آيا تكذيب مىكنيد و شگفتزده مىشويد ، از اين كه موعظهاى از پروردگارتان ، از زبان مردى از خود شما ، به شما برسد . على رجل يعنى على لسان رجل نظير آيهء :
ما وَعَدْتَنا عَلى رُسُلِكَ
يعنى : « على لسان رسولك » « آنچه از زبان پيامبرانت وعده دادهاى نصيب ما فرما » ( آل عمران / 194 ) .
اين آيه بدين سبب نازل شد كه آنها از پيامبرى نوح عليه السّلام شگفتزده و متعجب بودند و گفتند :
ما هذا إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ
؛ نوح جز بشرى همانند شما نيست .
( مؤمنون / 24 )
لِيُنْذِرَكُمْ
؛ تا شما را از عاقبت كفر [ به خدا ] بترساند . « و لتتقوا » تا اين كه تقوى ، كه همان ترس از خدا به سبب بيم دادن از عذاب اوست ، در شما بوجود آيد .
وَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
؛ تا مگر با تقوى ، چنانچه در شما يافت شود ، مورد لطف و رحمت خدا قرار گيريد .
فَأَنْجَيْناهُ وَ الَّذِينَ مَعَهُ
؛ ما نوح عليه السّلام و كسانى را كه با او بودند ، نجات داديم ، آنها چهل مرد و چهل زن بودند و برخى گفتهاند : آنان ده تن بودند : نوح و پسرانش سام و حام و يافث و شش تن از كسانى كه به او ايمان آورده بودند .
فِي الْفُلْكِ
؛ يا متعلق به « معه » است ؛ گويى خداوند فرموده : و آنان كه با نوح در كشتى مستقر شدند و يا همراه او بودند ، و يا متعلق به « انجيناه » است ؛ يعنى آنها را در كشتى از طوفان نجات داديم .
قَوْماً عَمِينَ
؛ مردمى كوردل و بىبصيرت