از برخى مفسران نقل شده كه : معناى آيه اين است : تو به من فرمان سجده [ بر آدم ] دادى و كبر و خودخواهى مرا وادار به نافرمانى تو كرد ، من هم به واسطهء اين كه گمراه شدم البته براى گمراهى آدميان كوشش خواهم كرد تا فاسد و تباه شوند همان گونه كه من به خاطر آنان تباه شدم .
حرف « ب » در « فبما » متعلق به فعل قسم محذوف است يعنى : فبسبب إغوائك أقسم .
لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِراطَكَ الْمُسْتَقِيمَ
؛ در طريق وصول به اسلام مانع آنان خواهم شد همانگونه كه دشمن در سر راه قرار مىگيرد تا آن را بر رهگذر ببندد . صراطك ظرف و منصوب است .
ثُمَّ لَآتِيَنَّهُمْ مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ
؛ آن گاه از جهتهاى چهارگانه - كه غالبا دشمن از آن جهتها مىآيد - به آنان حمله خواهم كرد . جهات چهارگانه ، تمثيلى است براى وسوسهء شيطان نسبت به بندگان خدا كه از هر راهى بتواند وسوسه مىكند .
از امام باقر عليه السّلام نقل شده كه فرمود : منظور از جملهء « من بين أيديهم » : پيش روى آنان اين است كه آخرت را در نظرشان كمارزش مىكنم و منظور از جملهء « و من خلفهم » : پشت سر اين است كه آنان را به مالاندوزى و ندادن حقوق واجب مالشان تشويق مىكنم تا براى ورثه آنان باقى بماند ؛ و منظور از « و عن ايمانهم » : سمت راست ، اين است كه دين آنان را فاسد مىكنم و گمراهى را در نظرشان نيكو جلوه مىدهم ، و منظور از « و عن شمائلم » : سمت چپ ، اين است كه آنها را به لذتها علاقمند و شهوات را بر دلهايشان چيره مىكنم .
وَ لا تَجِدُ أَكْثَرَهُمْ شاكِرِينَ
؛ بيشتر بندگانت را شكرگزار نخواهى يافت . اين سخن را شيطان از روى گمان خود گفت ، به دليل اين آيه :
وَ لَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ إِبْلِيسُ ظَنَّهُ
؛ « و شيطان گمان خود را دربارهء آنها تصديق كرد » ( سبأ / 20 ) . بعضى گفتهاند : شيطان اين سخن را از فرشتگانى كه خداوند آنها را از شاكر نبودن بيشتر بندگان با خبر