ترجمه :
و همانا ما شما ( فرزندان آدم ) را در زمين تمكن و اقتدار بخشيديم و در آن ، براى شما معاش و روزى از هر گونه نعمت ، مقرّر كرديم ؛ ليكن اندكى از شما شكر نعمتهاى خدا را بجا مىآوريد ( 10 )
و همانا شما آدميان را بيافريديم و آن گاه كه بدين صورت كامل آراستيم ، فرشتگان را به سجدهء آدم مأمور كرديم . همه سجده كردند جز شيطان ، كه از جملهء سجده كنندگان نبود . ( 11 )
خداى به دو فرمود : چه چيز تو را مانع از سجدهء آدم شد كه چون تو را امر كردم نافرمانى كردى ؟ پاسخ داد : من از او بهترم ، كه مرا از آتش و او را از خاك آفريدهاى . ( 12 )
تفسير :
وَ لَقَدْ مَكَّنَّاكُمْ فِي الْأَرْضِ
؛ زمين را جايگاه شما قرار داديم . يا اين كه : شما را در زمين مالك گردانيديم و بر تصرف در آن توانا ساختيم .
وَ جَعَلْنا لَكُمْ فِيها مَعايِشَ
؛ « معايش » جمع معيشت است و آن چيزى است كه با آن گذران زندگى مىشود ، مثل روزيهاى مختلف و اقسام نعمتها و منفعتها . يا چيزى است كه به وسيلهء آن ، انواع روزيها و نعمتها به دست مىآيد . قرائت بهتر ، قرائت با يا ( معايش ) است ولى بعضى از قرّاء ، با تشبيه « معايش » به « صحائف » آن را به همزه ( معائش ) قرائت كردهاند .
وَ لَقَدْ خَلَقْناكُمْ ثُمَّ صَوَّرْناكُمْ ثُمَّ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ
؛ ما پدر شما آدم را ، از گلى بدون شكل خلق كرديم و سپس به آن صورت بخشيديم و فرشتگان را به سجدهء آدم فرمان داديم . « لا » در « ان لا تسجد » « صله » است « 1 » [ نه لاى نفى ] و دليل
هامش
( 1 ) - همانطور كه از عبارات بعدى برمىآيد . ظاهرا منظور مؤلف از صله ، اين است كه لا زايد است و فقط براى تأكيد كلام در جمله ذكر شده است . تصحيح استاد گرجى ، پاورقى ص 428 ، ج 1 .