انداخته مىشود ، يا حيوانى كه از كرك و پشم و مويش ، فرش بافته مىشود .
قول ديگر اين است : « حموله » يعنى حيوانى كه بزرگ شده و قابل باربرى است ، و فرش حيوانات كوچك هستند كه به دليل نزديك بودن به زمين تشبيه به فرش روى زمين شدهاند . و عبارت « ثمانية ازواج » بدل از « حمولة و فرشا » است .
منظور از « اثنين » مذكّر و مؤنّث است از قبيل : كبش ( برهء بالاتر از چهار سال ، قوچ ) و ميش ، و تكه ( بز نر ) و بز ماده ، و شتر نر ، و شتر ماده ، و گاو نر و گاو ماده .
هر يك از اين حيوانات اگر تنها باشد چه نر ، و چه ماده ، فرد گفته مىشود ، و اگر با ديگرى از جنس خودش باشد زوجان گفته مىشود ، به دليل اين قول خداوند :
خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى
؛ « دو زوج : مذكّر و مؤنّث آفريد » ( نجم / 45 ) .
ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ
؛ اين هشت جفت را با جملههاى بعدى تفسير كرده است :
مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَ . . .
؛ از جنس ميش دو تا و از جنس بز ، دو تا ، و از جنس شتر دو تا و از جنس گاو هم ، دو تا .
ضأن جمع ضائن و معز هم جمع ماعز است .
آلذَّكَرَيْنِ
؛ همزه براى انكار است ، و مراد از « الذكرين » بز و ميش نر است و مراد از انثى ، مادهء اينهاست .
مقصود از اين آيه ، انكار اين مطلب است كه خداوند از دو جنس گوسفند ( ميش و بز ) چيزى از دو نوع مذكّر و مؤنّث آنها را يا از آنچه در رحم انثاى اين دو جنس باشد ، حرام كرده باشد .
همچنين است در دو مذكّر از جنس شتر و گاو ، و دو مؤنّث از اين دو جنس و آنچه مادهء آنها در رحم دارد .
شرح مطلب اين است كه كافران گاهى چهارپايان نر و گاهى ماده و گاهى بچههاى ميان رحم مادران را خواه مذكّر يا مؤنّث يا مختلط باشد بر خود حرام مىدانستند ، و مىگفتند : خدا اينها را حرام كرده است ، اما خداوند اين امر را انكار