ترجمه :
او خدايى است كه ستارگان را براى شما فرستاد تا در تاريكيهاى خشكى و دريا به وسيلهء آنها هدايت شويد ، ما اين آيات را براى آنان كه اهل علم و آگاهىاند تفصيل دادهايم . ( 97 )
و او ، خدايى است كه شما را از يك شخص آفريد ، پس بعضى ( از شما ) پابرجا هستيد و بعضى ، ناپايدار ، ما اين نشانهها را براى مردمى كه اهل درك و فهمند تفصيل دادهايم . ( 98 )
تفسير :
فِي ظُلُماتِ الْبَرِّ . . .
؛ در تاريكهاى شب ، در خشكى و دريا .
دليل اين كه « ظلمات » را به « برّ و بحر » اضافه كرده ، يا همان مناسبتى است كه ميان ظلمت با خشكى و دريا وجود دارد ، و يا راههاى انحرافى را به ظلمات تشبيه كرده است .
« فمستقر » ؛ به فتح و كسر قاف قرائت شده است . اگر به فتح خوانده شود ( اسم مكان است ) و مستودع هم يا اسم مكان خواهد بود ، و يا مصدر ( ميمى ) ؛ و اگر به كسره خوانده شود « مستقرّ » اسم فاعل ، و « مستودع » اسم مفعول خواهد بود .
در معناى آيه اقوالى گفته شده است .
الف : شما را قرارگاهى در رحم مادران ، و منزلگاهى در پشت پدران است .
ب : قرارگاهتان در روى زمين و منزلگاهتان در زير زمين است .
ج : بعضى از شما در قبر قرار گرفتهايد ، و بعضى در دنيا به عاريت قرار داريد .
از حسن ( بصرى ) نقل شده است : اى پسر آدم ! تو در ميان اهلت ، امانت و به زودى به صاحبت ملحق مىشوى ، و سپس شعر لبيد را سرود :
و ما المال و الاهلون الا وديعة * و لا بد يوما ان ترد الودايع